Yazın sıcakları şüphesiz ki herkesi aşırı derecede rahatsız ediyor. Yüksek sıcaklıklar vücuttaki bazı rahatsızlıkları da artırabiliyor. İşte onlardan bir tanesi de böbrek rahatsızlığı. Doç.Dr. Ömer ÖĞE’nin Posta gazetesinde yazmış olduğu yazıda böbrek rahatsızlığının yaz ayındaki artışı ve muhtemel çözüm önerileri yer alıyor…

Böbrek Taşı Oluşumu ve Sancısı

Böbrek taşları insanlara en acı veren hastalıkların başında gelmektedir. Bayanların söylediğine göre böbrek taşı sancısı doğum sancısına eşit şiddettedir. Taş coğrafyasında yaşadığımızdan ve ayrıca genetik yatkınlık nedeniyle Türk insanı için böbrek taşları ciddi bir sağlık problemidir. Yaklaşık olarak her 10 kişiden biri hayatının bir döneminde böbrek taşından etkilenmektedir. Taş, idrarın içerisinde bulunan bazı maddelerle kalsiyumun kristalleşmesi sonucunda oluşan istenmeyen bir üründür. Taş oluşumunu engelleyici maddelerin en önemlisi olan sitrat (sitrik asit ya da limon asidi olarak bilinir) idrarda taş oluşturan maddelerin bir araya gelerek kristalleşmelerini engeller. Aksi takdirde kristallerin birbirine yapışması ve üzerlerine kalsiyum çökerek büyümesiyle taş oluşumu gerçekleşecektir. Sitrat reçel ve şekerleme üretiminde şekerin kristalleşmesini engellemek için de kullanılmaktadır.

Böbrek Taşı Oluşumu Nasıl Engellenebilir

Yeterince sıvı alımı olmaz ve idrar üretimi az olursa böbrek taşı büyür

Yeterince sıvı alımı olmaz ve idrar üretimi az olursa böbrek taşı büyür

Henüz kristal ya da milimetrik taş halindeyken yerçekimi ve idrarın yıkayıcı etkisiyle böbrekten atılırsa pek problem yaratmaz ve halk arasında kum dökmek olarak tarif edilen olay budur. Ancak yeterince sıvı alımı olmaz ve idrar üretimi az olursa taş büyür ve tedavi gerektiren cesamete ulaşır. Taş böbrekte durduğu sürece büyümeye devam eder ve bunu bir çaydanlığın içindeki kireçlenmeye benzetebiliriz. Nasıl zaman içerisinde çaydanlığın içindeki kireç katmanı büyür ve kalınlaşırsa böbrekteki taş ya da taşlar da büyür. Çaydanlık temizlenmediği zaman kireç nasıl çaydanlığın ağzını tıkar ve suyun akışını engellerse büyüyen taş da böbrek kanallarını tıkayarak idrar üretimini ve böbreğin boşalmasını engellemeye başlar. İşte bu aşamaya gelindiğinde böbrek hasarı ve kaybı oluşacaktır. Bazen taşlar o kadar büyürler ve böbreğin tüm içini doldururlar ki, şeklen benzediği için bu tip taşlara geyik boynuzu taş adı verilir ve tablonun ciddiyetini vurgular. Artık cerrahi tedavi acil ve kaçınılmazdır. Böbrek taşı daha sıklıkla 30’lu yaşlarda karşımıza çıkar ve erkekler kadınlara göre üç kat daha fazla görülür. Bir kez taş oluşturan kişinin daha ileriki yıllarda da yeniden taş oluşturma şansı kabaca yüzde 50 olarak söylenebilir. Ülkemiz taş coğrafyası olarak adlandırılan bir konumda olduğu için taş hastalığının görülmesi açısından dünyada en ön sıralarda yer almaktadır. Bunun en önemli sebebi çevresel faktörler ve genetiktir. Sonuç olarak Türk halkı taş hastalığı açısından önemli bir risk taşımaktadır. Çocuklarda o kadar sık olmasa da ülkemiz çocuk taş hastalığı açısından da dünyada ileri sıralardadır.

Taş oluşumu engellenebilir mi?

Fırın

Sıcak ortamlarda çalışan kişilerde daha çok taş görülüyor

Taş oluşumundan korunmak için bol su ve sıvı tüketmek gerekir. Taş hastalığı idrar üretiminin azaldığı sıcak mevsimlerde ve iklimlerde daha sık görülür. Ayrıca fırın işçileri gibi sıcak ortamlarda çalışan kişilerde daha çok taş görülüyor. Hiç kuşkusuz bu kişiler terle sıvı kaybettiklerinden idrarları az ve yoğun oluyor ki, bu da taş oluşumuna davetiye çıkarıyor. Ne kadar sıvı derseniz, günde en az 1.5 litre idrar çıkartacak kadar derim. Zaten önemli olan, içilen sıvı miktarı değil, üretilen idrar miktarıdır. Bu miktarda idrar çıkarmak için en az 2.5 litre sıvı almak gerekir. Yazın doğal olarak bu miktarı çok daha fazla artırmak gerekecektir. Sitrat içeren turunçgilleri bolca tüketmek ve özellikle limonata içmek koruyucudur. Ben hastalarıma günde yarım limon yemelerini öğüt veriyorum. Limondan hazırlanan gerçek limonata içmelerini öneriyorum. Limonatanın böbrek taşı riskini azalttığı bilimsel olarak da kanıtlanmış bir gerçektir. Ayrıca içimi de zevkli olduğundan suya göre daha kolay ve bol içilebilen bir sıvıdır. Ayrıca bazı hastalarda koruyucu ilaç tedavisi uyguluyoruz. Aman dikkat edin, güzel yaz mevsimi böbrek sancılarıyla canınızı sıkmasın. İyi yazlar.

Bunu okuyanlar şunları da okudu: