Soru:

Böbrek taşlarının belirtileri neler?

Cevap:

Prof. Dr. Sinan Zeren:
Böbrek içinde yerleşmiş olan taşlar eğer idrar akışını engellemiyorsa şiddetli ağrıya neden olmaz. Bel ve sırt bölgelerinde hafif adale ağrısı benzeri yakınmalar olabilir. Böbreğin tamamı taşla dolu olduğu halde hasta hiç rahatsızlık hissetmeyebilir. Ağrı, taşm idrar yolunu tıkadığı durumlarda ortaya çıkar. Tıkanmanın ani ve tama yakın olması şiddetli taş sancısına neden olur. Ağrının nedeni taşm gerisindeki idrar yolu içinde basıncm artmasıdır. “Doğum sancısından bile kötü” diye tarif edilen ağrı sırasında sıklıkla bulantı, kusma gözlenir. Ağrı, taş böbrek çıkışını tıkıyorsa ya da üretere (böbrekle mesane şeklinde tarif edilen idrarda kanamadır. Ayrıca idrarın bulanık ve tortulu gelmesi, kokulu idrar yapma gibi bulgular da olabilir. Bir de idrar yolu taş hastalığına sıklıkla enfeksiyon eşlik eder. îdrar yaparken yanma, sık idrara çıkma gibi bulgular görülebilir. Enfeksiyonun böbrekleri etkilediği durumlarda yüksek ateş gözlenebilir.

Nasıl tanı konur?
Prof. Dr. Sinan Zeren:
Bazı böbrek taşları genel sağlık muayeneleri sırasında çekilen filmlerde tesadüfen saptanır. Daha sıklıkla şiddetli ağrı ve idrarda renk değişikliği olan hastalarda yapılan idrar tahlili ve ultrasonografık görüntülemeyle tanı konur. Böbrek ve mesane arasındaki kanal (üreter) içine girmiş taşların tanısında ultrasonografık inceleme yetersiz kalıyor; bilgisayarlı tomografiyle net tanı konması mümkün oluyor. Kontrast vererek çekilen görüntüleme yöntemlerinde ise böbrek fonksiyonları yanında idrar yolları anatomisinin değerlendirilmesi de mümkün.

Tedavi seçenekleri nelerdir?
İdrar yollarında taş saptandığında eğer hastanın çok şiddetli ağrısı varsa öncelikle ağrının kesilmesi ve hastanın rahatlatılması gerekir. Daha sonra taş ya da taşlarla ilgili ayrıntılı değerlendirme sonucuna göre tedavi planlanır. Çok iri olmayan bazı taşlar böbrekten çıkıp böbrek -mesane arasındaki üreter denilen yaklaşık 4 milimetre çapındaki kanal içinden ‘fazla ağrı yapmadan’ mesaneye inebilir ve oradan da idrar yaparken üretra denilen mesaneden sonraki yol içinden geçerek dışarı atılır. Zaman zaman ağrı yapsa da yüzde 85 olguda taşlar rahat düşebilecek boyuttadır ve 2-3 günlük süre içinde idrarla atılırlar. Daha irice olan taşların düşürülmesi sıkıntılıdır. 5 milimetre çapındaki taşın düşme olasılığı yaklaşık yüzde 50’dir.

Bunu okuyanlar şunları da okudu: