Soru:

Kabızlığın sebepleri nelerdir?

Cevap:

Dr. Fikret Tanırgan:
Kabızlık, dışkılama sıklığının azalması ve dışkılama sırasında güçlük çekilmesidir. Dışkılama sayısı sağlıklı kişilerde farklılık gösterir ve kesin bir sayısı yoktur. Aynı zamanda bazı kişilerin dışkıları normalde de katı olabilir. Üç günden uzun süreyle dışkılama gerçekleşmediğinde dışkı sertleşir ve çıkışı ağrılı olabilir. Ancak bu durum daha sık tuvalete çıkanlarda da gerçekleşebilir. Kabızlık, yüksek oranlarda rafine şeker tüketimi, lifli (posalı) besinleri az yemek, dışkılamayı sürekli ertelemek, bağırsaklardaki iltihabı bir durum, tümör, kanser gibi nedenler, uzun mesafeli seyahatler, kullanılan bazı ilaçlar, gebelik, hemoroidler, parkinson, şeker hastalığı veya tiroit bezinin az çalışması gibi durumlarda ortaya çıkar.

Kabızlığın sebepleri neler?
Dr. Tuğrul Kadıoğlu:
Nedenleri değişiktir. Herhangi bir hastalık ya da kullanılan ilaçlara bağlı oluşabilir. Ama en yaygın nedeni yanlış beslenme alışkanlıkları ve fiziksel hareket azlığıdır. Diyetle yetersiz posa alımı, az miktarda sıvı tüketilmesi, hareketsiz yaşam kabızlığa zemin hazırlıyor. Yaşam biçiminde değişiklik yapılmadığı takdirde bu durum kronikleşiyor yani uzun süreli hal alıyor.

Ne zaman doktora gitmek gerekir?
Dr. Fikret Tanırgan:
Kabızlık bulguları 3 haftadan fazla sürmüşse veya kişiyi düşkün bırakıyorsa bir hekime başvurulmalı. Öte yandan, doktor tavsiye etmedikçe posa hapları, tozlan ve laksarif (bağırsak hareketlerini artıran ilaç) almaktan kaçınılmalı. Çünkü bu durumda besinler sindirim sisteminden vitamin ve minerallerin emilebileceğinden daha hızlı geçer. Hatta bazıları vücuttan sıvı ve potasyum kaybına neden olur. Sabahları aç karma içilecek bir bardak çay veya ılık limonlu su yumuşatıcı gibi hareket eden doğal bir laksatiftir.

Posa nedir?
Dr. Fikret Tanırgan:
Posa bitki ve bitki kökenli besinlerden aldığımız, ancak sindiremediğimiz, kan dolaşımına emflimini yapamadığı kompleks karbonhidratlar ve besin değeri olmayan kalıntılardır. Bunlar çoğunlukla bitki duvarı olan selülozdur. Ot, saman ve kağıt da kabaca selülozdan oluşur. Ancak bağırsaklarımızdaki mikroplar bunları parçalamaz. Özellikle geviş getiren hayvanların midelerinde bulunan mikroplar selülozu parçalayarak hayvanların otu besin olarak kullanmalarına olanak sağlar. Genel anlamda insanların mide ve ince bağırsaklarında bu tür özel mikroplar bulunmadığı için bizler selülozu sindiremeyiz.

Posa nedir?
Dr. Tuğrul Kadıoğlu:
Posa, bitkilerin yapısında bulunan ve sindirim enzimleriyle parçalanmayan bileşiklerdir. Kabızlığa diyet posasının etkisi şu şekilde açıklanır: Posa bağırsakta basıncı azaltır. Bağırsak çapını genişletir ve bağırsak hareketlerini artırır. Su emilimini artırarak bağırsağa su çekilmesine yardımcı olur. Dışkının hacim ve yumuşaklığını artırır.

Sıvı tüketiminin önemi nedir?
Dr. Fikret Tanırgan:
Normal şartlarda tüketilenin üstünde su veya sıvı gıda tüketiminin bağırsak alışkanlığı üzerinde hiçbir etkisi yok. Dolayısıyla hemoroidden korunmada etkisinden söz edilemez. Ancak alınan posanın daha iyi su tutması için normal ölçülerde su içilmelidir.

Sıvı tüketiminin önemi nedir?
Dr. Tuğrul Kadıoğlu:
Sıvı dışkının yumuşak tutulmasını sağlar. Sabah açken ve gece yatarken ılık su içmek bağırsak hareketlerini artırır.

Bunu okuyanlar şunları da okudu: