Tarama testleri bazı kanser türlerini belirti vermeden çok erken dönemde yakalayabiliyor. Özellikle kadınlar için gerekli olan pek çok tarama testi var. Peki/hangi testi neden ve kaç yaşında yaptıracaksınız? İşte, yanıtlar…

1- Rahim ağzı kanserine karşı pap smear:

Rahim ağzı kanseri için çok etkili bir tarama testidir. Test, rahim ağzından hücre toplamayı ve daha sonra bunları mikroskop altında incelemeyi gerektiriyor. Şüpheli hücrelerin varlığında teşhis için ileri incelemeler yapılır. Pap smear, rahim ağzı kanserini ya da kanserleşmeye başlayan hücrelerin tespitinde çok önemlidir. Bütün kadınlar için gereklidir. Çok kolay bir işlemdir. Ağrı ya da herhangi bir rahatsızlık hissine yol açmaz. Cinsel yaşamı başlayan 18 yaşın üstündeki her kadın her yıl kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmalı ve smear yaptırmalı. Üst üste 2-3 kez yapılan incelemelerde hiç anormal hücre saptanmazsa, bu sıklık azaltılabilir. Ancak sigara içen, ilk cinsel ilişkisini 18 yaşın altında yapmış olan, birden çok erkekle ilişkisi olan, kanser gelişmesi yönünde ek riskleri bulunduğu bilinen kişilerde smear düzenli olarak her yıl yapılmalıdır.

2- Jinekolojik kanserlere karşı kadın-doğum muayenesi:

Düzenli kadın-doğum uzmanı kontrolünden geçmek, jinekolojik kanserler ve cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı gereklidir. Hangi aralıklarla doktora gitmek gerektiği sorusunun yanıtı, kadının sahip olduğu risk faktörlerine göre değişir. Ancak genel olarak söylemek gerekirse kadınlar yılda bir kez mutlaka kadın doğum uzmanına gitmeli. Muayenede jinekologunuzun bilmesi gerekenler şunlar:

■ Kişisel sağlık öykünüz: Doktorunuz sahip olduğunuz hastalıkları, en son pap smear tarihinizi, kullandığınız ilaçları, vitaminleri, alerjinizin olup olmadığını soracaktır.

■ Aile öyküsü: Ailenizde tiroid, kalp, kanser, diyabet, yüksek tansiyon gibi hastalıkların olup olmadığını soracaktır. Ailenizdeki sağlık sorunlarına göre daha sık aralıklarla doktora gitmeniz gerekebilir.

■ Belirtiler: Size sıradışı gelen herhangi bir belirtiden yakınıyorsanız mutlaka doktorunuza söyleyin.

■ Adet döngünüz: Normalden daha az kanama, aşırı kanama, düzensiz adet gibi bir değişiklik varsa mutlaka bunu doktorunuza anlatın.

■ Doğum kontrol yönteminiz: Doktorunuz nasıl korunduğunuzu mutlaka size soracaktır.

■ Yaşam biçiminiz: Sigara, alkol ve ilaç kullanıp kullanmadığınızı mutlaka belirtin.

3- Meme kanserine karşı mamografi:

40 yaşın üstünde olan kadınlar meme kanserine karşı her yıl düzenli mamografi yaptırmalı. Ailesinde meme kanseri olanlar doktoruna danışarak kontrollere daha erken yaşta başlamalı. Düzenli mamografi, memenizdeki değişiklileri belirti vermeden saptamaya yarar. Mamografi, meme dokusuna X ışınları verilmesiyle çekilir. İşlem sırasında memeler iki tabaka arasında sıkıştırılır. Böylece memenin filmi çekilir. Mamografiye gitmeden önce özel bir Önlem almanız gerekmiyor. Sadece işlem sırasında daha rahat edebilmek için elbise gibi tek parça giysiler yerine etek, gömlek gibi iki parçalı kıyafetler tercih edin. Koltuk altı deodorantı kullanmayın, memelerinize losyon ya da krem sürmeyin. Bunlar filmin sonucunu yanıltabilir. Mamografıden sonra memenizde bir miktar ağrı ya da tahrişin olması normaldir.

4- Kolon kanserine karşı kolonoskopi:

Kolon kanserine karşı pek çok tarama testi var. Doktorunuz sahip olduğunuz risk faktörlerine, yaşınıza ve genel sağlık durumunuza göre seçimini yapacaktır. Genellikle istenen testler, dışkıda gizli kan testi ve kolonoskopidir. Kolon kanseri taramaları normalde erkek ve kadınlar için 50 yaşından sonra başlar. Fakat ailesinde kolon kanseri olanlarda, aşırı şişmanlarda, aşırı yağlı gıda tüketenlerde, sigara içenlerde, şeker hastalarında, polipi olanlarda ve alkol kullananlarda kontroller çok daha erken başlamalı.

5- Cilt kanserine karşı muayene:

Cildinizdeki anormallikleri her ay evde kendi kendinize kontrol etmelisiniz. Bununla birlikte her yıl bir dermatologa (cilt hastalıkları uzmanı) başvurarak cilt muayenesinden geçmelisiniz. Benlerde pullanma, kaşıntı, kanama, büyüme, yeni ben oluşumu gibi belirtilerin varlığında vakit kaybetmeden doktorunuza başvurun. Ağız kanserine karşı diş hekimi kontrolü: Yıllık ağız bakımı kontrolleri sadece diş problemleriniz için değil aynı zamanda ağız kanseri riski açısından da önemlidir. Diş hekiminiz muayeneden önce sigara ve alkol kullanıp kullanmadığınızı soracaktır. Ağız muayenesi sırasında doktorunuz ağzınızı, diş etlerinizi ağız kanseri belirtileri yönünden inceleyecektir.

Bunu okuyanlar şunları da okudu: