Soru:

Kemoterapi için en uygun zaman nedir?
Annem (67) endometroid adeno kanser tanısıyla ameliyat oldu. Patoloji raporu şu şekilde geldi: ‘Maling miks müllerian tm karsino sarkom.’ Bu terimlerden hiçbir şey anlamıyorum. Acaba annem tam olarak ne kanseri? Annemin ameliyatının üzerinden 40 gün geçti. Ne kadar süre sonra radyoterapi ve kemoterapi başlamalı? Beslenme konusunda önerileriniz nelerdir?

Cevap:

Annenizin hastalığı jinekolojik kanserler içinde ‘miks tümör’ olarak adlandırılır. Bu tip tümörlerin uzak metastaz riski yüksektir. Özellikle akciğer metastazı sık görülür. Kemik, karaciğer ve diğer organ metastazları da ortaya çıkabilir. Miks tümörlerde ameliyat biter bitmez 1 ay zarfında kemoterapiye başlamak lazım. Sonrasında radyoterapi faydalı olabilir. Kemoterapi ve radyoterapiden sonra uzak metastaz ve lokal nüks yönünden hasta sıkı takibe alınır. İlk 3 yıl bilgisayarlı tomografi, PET, MR, ultrasonografi, cal25, cal9 9, cea gibi tümör markerları ve kan biyokimyası sıkı takip edilir. 3 yıl sonra kontrol aralığı 6 aya çıkar. Annenize beslenme konusunda önerilerim şunlar:

■ Beta karoten denen çok yararlı bir madde içerdiği için her gün birer bardak domates ve havuç suyu için. Ayrıca beta karotenden zengin olan karadut, ahududu, böğürtlen, kiraz, brokoli, karnabahar, semizotu, pazı, ısırgan yaprağı ve kökü gibi gıdaları bol tüketin.
■ İmmün sisteminizi güçlü tutmak için yüksek dozda C vitamini kullanın.
Her gün 1 porsiyon ete karşılık 5-7 porsiyon sebze meyve yiyin. Sebzeleri buharda tüketin.
■ Kemoterapi sırasında pazı, ıspanak, semizotu gibi sebzeleri bol yiyin.
■ Radyoterapi reaksiyonlarına mani olmak için bu dönemde alerji yapabilecek bazı gıdalardan kaçının. Örneğin aşırı miktarda maydanoz, kereviz, bergamut tüketmeyin.
■ Ameliyatla yumurtalıklar ve rahmin alınması östrojen yetmezliğine yol açabilir. Yan etkileri önlemek için yeşil çay, adaçayı, civanperçemi gibi çayları fazla tüketin.
■ Soya ve zeytinyağını tercih edin. Her gün 1 çorba kaşığı keten tohumu yiyin.
■ Radyoterapi sırasında acı biber, karabiber gibi iştahınızı açacak baharatlar tüketin. Ayrıca kanserde etkinliği kanıtlanmış bir baharat olan zerdeçalı ihmal etmeyin. Her gün 1-2 kaşık hakiki zerdeçal tüketemiyorsanız tabletlerini (turmeric) kullanın. Zerdeçal ihtiva ettiği için köri de kullanabilirsiniz.
■ Isırgan çayı içebileceğiniz gibi ısırganı haşlayıp bol sarımsaklı yoğurtla yiyebilirsiniz.
■ Günde yarım kilo yoğurt yiyin ya da ayran için.
■ Balık kemoterapi sırasında en önemli gıdalardan biri. Haftada en az 2 kez sofranızda balığa yer açın.
■ Kemoterapi sırasında idrar problemleriniz olursa kabak çekirdeğini kavurun ve her gün 2 avuç yiyin.
■ Aşırı yorgunluktan uzak durun.
■ Gece uykularınızın düzenli olmasına özen gösterin.

Bunu okuyanlar şunları da okudu: