Menopoz döneminde soyadan elde edilen isoflavonlar, melek otu, gece çuha çiçeği, civan perçemi, adaçayı, anason, papatya, maydanoz tohumu, keten tohumu, tarçın kullanılması önerilir.

Menapoza İyi Gelen Kürler

• 1 bardak kaynar suya, 8-10 gram ufalanmış aslanpençesi bitkisi konulur. 10 dakika bekletilen karışımdan günde 3 fincan içilmesi tavsiye edilir.
• 1 bardak kaynar suya, 2 gram adaçayı konulup, 10 dakika demlenir. Bu çaydan günde 2-3 fincan içilmesi önerilir.
• 1 bardak kaynar suya 2 gram papatya konulur. 10 dakika bekletilip, sabahları aç karnına 1 bardak içilir.
• 4 bardak soğuk suya, 4 tatlı kaşığı ufalanmış çobançantası konulup, 8 saat bekletilir.
Bu karışımın 1 günde tüketilmesi tavsiye edilir.
• Isırgan otu, atkuyruğu, civanperçemi, çobançantası, eğir otu hepsinden eşit miktarda, 1 bardak kaynar suya konulup, 10 dakika bekletilir. Balla tatlandırılan bu karışımdan aç karnına günde 2 fincan içilmesi önerilir.
• Meyan kökü doğal bir östrojenik bileşikler içerir. Meyan kökü ve özütleri, makul dozlar ve sürelerde kullanılırsa güvenlidir. Uzun süreli kullanımlar ya da doz aşımları baş ağrısı, uyuşukluk, sodyum ve su tutulması, aşırı potasyum kaybı ve yüksek tansiyon gibi yan etkilere sebep olabilir. Meyan kökü şekerlemesi için güvenli doz günde 5 gramdır.
• Bor mineralinde doğal hormondan daha fazla östrojen etkinliği mevcuttur. 3 mg. gibi az bir miktar bor alınması halinde dahi, kandaki östrojen hormonu seviyesinin iki katına çıktığı görülmüştür.
• Bu nedenle menopoza girmeye hazırlanan bayanların, bor açısından zengin besinler tüketmeleri önerilir. Bor mineralinin en bol olduğu gıdalar; çilek, şeftali, lahana, domates, karahindiba, elma, kuşkonmaz, incir, haşhaş tohumu, brokoli, armut, kiraz, pancar kökü, kayısı, kuş üzümü, maydanoz, dereotu ve kimyon tohumu olarak sıralanır.

Menopoza gireli 20 yıl oldu ama ateş basmaları geçmedi
1944 doğumluyum. 45 yaşında menopoza girdim. Aradan 20 sene geçti ama ateş basmasından kurtulamadım. Ne olur bana bir yol gösterin.

Cevap:

Menopoz öncesi yıllarda başlayan sıkıntılar (Ateş basması gibi) menopoza girdikten sonraki birkaç sene devam eder, giderek azalır. Hormonların (Özellikle estrojen hormonu) azalması beyinde hipotalamus bölgesinde beden ısısını ayarlayan merkezdeki nörotransmitterlerin (iki sinir hücresi arasındaki bağlantıyı sağlayan kimyasal bir madde) dengesinde bozulma sonucu ortaya çıktığı sanılmaktadır. Bu maddelerden biri de seratonin’dir. Psikolojik bozuklukların tedavisinde kullanılan ilaçların çoğu bu maddelerin dengesini düzenleyerek tedavi sağlamaktadır. Karmaşık olan bu mekanizmaların düzeltilmesinde küçük dozlarda estrojen tedavisi yanında psikolojik etkileri olan ilaçlar da kullanılır. Uzun süren ateş basmaları için sizin de böyle bir ilaç kullanmanız gerekecek.

Menopoza girmişim ama…
34 yaşında, 3 yıllık evli bir kadınım. Hiç korunmamamıza rağmen çocuğumuz olmadı. 3 ay önce doktorum menopoza girdiğimi söyledi ve ilaç verdi. Kullandım, adet görüyorum. Neden böyle oldu? Hamile kalabilir miyim? Ayrıca eşimde varikosel var.

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, ilaç kullanarak adet olmak menopozun olmadığını göstermez. Yıllardır adet olmayan bir kadına vereceğimiz uygun hormonlarla kanama olabilir. Verilen estrojen hormonu rahimin iç tabakasını kalınlaştırır ve sonunda kanama meydana gelebilir. Menopoz ise yumurtalıklardan salgılanması gereken estrojen hormonunun olmaması (veya yetersiz olması) nedeni ile adet kanamalarının durmasıdır. Menopozda yumurtalıklarda yumurta hücreleri kalmamış ve buna bağlı hormon yapımı çok azalmıştır. Bu nedenle bugün en ileri tüp bebek teknikleri ile bile hormonları azalmış (menopoz seviyesinde) birinde gebelik yapabilmesi hemen hemen mümkün değildir. Çocuk yapıp yapamayacağınızı benim sizden öğrendiğim kısa bilgilerle söylemem mümkün değil. Bir kadın doğum uzmanı sizi değerlendirdikten sonra ancak sorunuza cevap verebilir, sevgiler.

Annem kaşıntıdan şikayetçi
Annem 69 yaşında, dış genital organlarında bir süredir kasıntıdan şikayetçi. Doktora götürdüm ve verdiği kremleri kullandık. Biraz hafifledi ama hâlâ kaşıntı devam ediyor ve ufak bir yara oluştu (Kaşımaktan olduğunu sanıyorum). Acaba ne yapabiliriz?

Cevap:

Menopozdan sonraki yıllarda dış genital organlarda kaşıntı ile başlayan hastalıklar dikkatle izlenmelidir. Bu bölgede jinekolojik birçok hastalık olabildiği gibi cilt hastalıkları da görülebilmektedir. Dış genital organlardaki kaşıntı hemen daima bir mantar enfeksiyonu veya bir tahriş sonucu oluşmuş gibi (Bazen de diyabetin neden olduğu) düşünülerek bilinen bazı pomat ve kremler kullanılır. Bunlar şikayeti belki biraz hafifletse de kesin çözüm çoğu kere olamaz. Yapılacak şey dış genital organların kolposkopi ile incelenmesidir (Dokuları büyüterek gösteren bir optik sistem). Bu sayede gözle göremeyeceğimiz değişiklikleri fark eder ve gerekiyorsa oralardan biyopsi alarak kesin tanıya gideriz. Annenizde ufak da olsa bir yara oluştu yazdığınıza göre. O bölgeden biyopsi alınması şart. Çıkacak sonuca göre tedavisi yapılır. Eğer sonuç ameliyat edilmesini gerektiriyorsa, erken tanı konulduğu için ameliyat çok geniş yapılmaz, sonuç genellikle çok başarılı olur. Ameliyata gerek yoksa, o zaman da uygun tedavisi güvenli olarak yapılabilir. Sevgiler.

Sizce menopoza mı giriyorum? Nasıl anlarım?
38 yaşındayım ve 2 çocuk annesiyim. Kızım emmeyi bırakalı yaklaşık 5 ay oldu ama bende adet düzensizliği başladı. Doktora gittim, verdiği ilaçlarları kullandıktan sonra adet gördüm. Adetimin üçüncü günü gelmemi söylemişti. İlk gün hafif bir lekelenme oldu ama kanama devam etmedi, ikinci gün normal kanamam oldu. Ben de ilk günün sayılmayacağını düşünüp 4. gün test yaptırdım. Sonuçları size yazıyorum. Bunun teste bir etkisi olmuş mudur? Doktor yumurtlamanın azaldığını ve menopoz öncesi dönem olduğunu, artık çocuk ihtimalinin de neredeyse imkansız olduğunu söyledi. Menopoz için biraz erken değil mi?

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, hemen panik yapmayın ve birkaç ay tekrar hormon ölçümünüzü yaptırın. Sanıyorum hormon değerleri o zaman farklı çıkacaktır. Türkiye’de kadınların menopoza girme yaşı ortalama 46-47 civarındadır. Eğer hormonlar hakikaten yükselmiş bulunursa normal şekilde gebe kalmanız biraz zorlaşabilir. Ama ben tek ölçümle karar verilmemesi gerektiğini düşünüyorum. Ayrıca iki çocuğunuz da var, güle güle büyütün. Menopoz olursa neler olur? Neler yapılmalıdır? Onları da daha önce anlatmıştım, ilk fırsatta tekrar anlatmaya çalışacağım. Sevgiler.

Menopozdayım ama kanamam oluyor
61 yaşında bir kadınım, önceki gün adet görür gibi kanamam başladı. Çok şaşırdım çünkü ben menopoza gireli 12 yıl oluyor. Belimde ve kasığımda hafif ağrı var. Kötü bir hastalığın belirtisi mi?

Cevap:

Adetten kesildikten sonra yani menopozda kanama ve kokulu bir akıntının ahiden başlaması üzerinde önemle durmayı gerektirir. Bu şikayetlerin mutlaka nedeni araştırılmalı ve gereken muayene ve testler yapılmalıdır. Bu yaş grubunda en çok rahmin iç tabakalarında problem görülür. Ultrasonla muayenede rahmin iç tabakasının kalın olması veya düzensiz olması önemlidir. Rahim ağzı için smear testinin yapılması, rahim içinden örnek (Biyopsi) alınması, kan testlerinin yapılması gerekir. Size de önerim en kısa zamanda bir kadın doğum uzmanına müracaat ederek kanamanın nedenini araştırman izdir.

Annem menopoza girdi ama kanaması oluyor
Annem 62 yaşında ve adetten kesileli 5 yıl oldu. Bir aydır az az kanaması olduğunu söylüyor. Aynı zamanda şeker hastası, kanama şekerle alakalı olabilir mi? Doktora gitmek istemiyor, ne yapmalıyım?

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, anneniz 5 yıl önce adetten kesildiğine göre 57 yaşına kadar adet görmüş. 50-52 yaşından sonra hâlâ adetlerin devam etmesi rahim kanseri açısından bir risk oluşturur. Çünkü 40’lı yılların ortasına gelindiğinde artık kadında yumurtlama durur ve sonuçta yumurtalıklardan sadece estrojen hormonu salgılanır (Rahmi koruyucu etkisi olan progesteron hormonu yumurtlama olmadığı için yoktur). Estrojen hormonu tek başına rahimde bazı değişikliklere neden olur. Önce rahimin iç zarı kalınlaşmaya başlar ve tedavi edilmezse bu değişiklik kansere kadar gider. Bu nedenle ileri yaşlarda hâlâ adet görmeye devam edenler bunu bir gençlik işareti veya yaşlanmama olarak değerlendirmemeli, aksine bir risk olduğunu bilmelidirler. Ayrıca anneniz şeker hastası, bu da bir risk faktörüdür. Rahim kanseri olanların yüzde 50’si diyabetik, şişman ve yüksek tansiyonludur. Annenizi en kısa zamanda bir jinekoloğa (hatta varsa jinekolog onkoloğa) götürün.

Menopoza mı giriyorum?
42 yaşındayım, 8 Haziran 2009’de adet geciktiği için süresi dolmadığı halde spiralimi yeniledim. Spiralim 10 senelikti. Bana bir ilaç verdiler ve “Bir hafta sonra adet göreceksin” dediler. Sonrasında herhangi bir sorun yaşamadım. Kan testi yaptılar, menopoza girmeyeceğimi, değerlerimin normal olduğunu söylediler. O zamandan bu zamana düzenli olarak adet gördüm. Geçen ay azar azar, uzun süreliydi. Bu ay ise 11 gün gecikti. Daha önce hiç böyle bir sorunum yoktu, çok korkuyorum. İnsanın aklına kötü şeyler geliyor. Sebebi ne olabilir?

Cevap:

Sevgili okuycumuz, menopoz için yaşınız henüz erken. Yapılan hormon araştırmasında da değerler normal çıkmış. Ama “Şikayetlerim var” diyorsunuz. Türkiye’de ortalama menopoz yaşı 47 civarındadır. Menopoz bir günde başlayan bir olay değil, bir süreçtir. Hormonlar azalmaya başlar, zaman zaman dengesizlikler ortaya çıkar ve sonunda hormon düzeyi iyice düşer, kanamalar durur. İşte bu düzensizliklerin olduğu dönemde çoğu kadında yumurtlama olmaz. Yumurtlama yok demek, yumurtalıktan çıkan ikinci hormonun yani progesteronun olmaması demektir. Menopoz öncesi dönemde eksik olan bu hormonun verilmesi hem adetlerin düzenlenmesi açısından yarar sağlar hem de rahime sadece estrojen hormonunun etki ederek bazı risklerin oluşmasını engeller. Doktorunuzdan bu konuda yardım almanızda yarar var.

Soru:

Erkeklerde andropoz, kadınlardaki menapoz gibi mi?
52 yaşında, emekli bir erkeğim. Erkeklerde andropoz denilen olay kadınların menopozuna mı benziyor? Ne gibi değişiklikler oluyor ve ne zaman başlıyor. Bilgi verebilirseniz çok sevinirim.

Cevap:

Andropoz deyimi ile erkeğin ilerleyen yaşlarındaki serbest testosteron hormon düzeylerindeki azalma ve bununla birlikte kanda SHBG (seks hormonu bağlayan globulin) adlı proteinin artması anlaşılmalıdır. Bu proteine bağlanan testosteron aktif halden çıkar, kanda bulunsa da dokularda etkinliği yoktur. Bu hormon değişiklikleri sonucu 40′lı yaşların başlarında dahi cinsel arzuda azalma ve iktidarsızlık ortaya çıkabilir, çalışmalar her yıl testosteron hormonu düzeyinin yaklaşık olarak her ilerleyen yılda yüzde 1 oranında azalma gösterdiğini ortaya koymuştur. Fakat erken yaşlarda iktidarsızlık sorunu yaşayanların yüzde 80′inde şeker hastalığı, tansiyon yüksekliği ve tedavisinde kullanılan ilaçlar, sigara tiryakiliği, alkol kullanımı ve kolesterol kullanımı gibi fiziksel sorunların soruna katkıda bulunduğu da bilinmektedir.

Erkekte değişim yavaş oluyor
Andropoz ve menopoz fiziksel ve psikolojik yönden bazı benzerlikler gösterir, cinsel istek ve psikolojik yapının değişimlerinde bu durum belirgindir, hatta bazı erkeklerde kadınlara benzer şekilde geceleri terleme ve sıcak basması atakları dahi görülebilir. Fakat andropozun en önemli farkı erkeklerin çok daha yavaş, yıllar içinde bu değişimi yaşaması ve testosteronun sadece belirli bir miktarda azalmasıdır. Bu sayede birçok erkeğin uzun ömrünün sonuna dek cinsel isteğini ve aktivitesini sürdürebilmesi hatta ileri yaşlarda çocuk sahibi olması dahi mümkün olabilmektedir.

Meme gelişimi ne zaman başlar?

Meme gelişiminin ilk fazı anne karnındayken 6. haftadan itibaren başlar. Gebeliğin sonunda meme başı ve buna bağlı süt kanalları oluşmuştur. Ergenlik dönemi ile birlikte memede 2. değişim fazı başlar. Yumurtalıklardan östrojen hormonunun salgılanmaya başlaması ile birlikte yağ ve destek dokusu meme bölgesinde artar ve meme büyümeye başlar. Bu sırada süt kanalları da bu büyümeye katılır. Genellikle memede görülen bu değişiklikler, kasık ve koltuk altın bölgelerinde kıl gelişimi ile birlikte başlar. Kadının adet görmeye başlaması ile birlikte meme dokusu gelişerek süt kanallarının ucunda süt bezleri oluşur.

Memenin ergenlikle başlayan gelişimi her kadın için farklı seyreder. Her adet döneminde meme dokusu bir miktar daha gelişir ve bu gelişim 30′lu yaşlara kadar devam eder. Memenin gelişimi sırasında ortaya çıkan bazı sorunlar nedeni ile meme gelişimi hiç olmayabilir, eksik olabilir, asimetrik olabilir, fazla olabilir. Bu gelişim sorunları memenin yapısal gelişim hastalıklarıdır.

Adet döneminde memede hangi değişiklikler olur?

Her adet döneminde vücutta çeşitli hormonlann değişimi söz konusudur. Adetin ilk döneminde salgısı artan östrojen hormonu etkisi ile memedeki süt kanalları büyümesi artar.

Bu dönemde artmış olan östrojen hormonunun etkisi ile adet döneminin ortalarında yumurtlama meydana gelir. Bunu takiben progesteron hormonu artışı başlar; bu da süt bezlerinin gelişmesini sağlar.

Bu sırada memede su tutulumu artar, meme gerilir ve hassaslaşır.

Adet görmeye yakın zamanda çıkan ağrı ve hassasiyetin sebebi, memedeki bu gelişmedir. Bu tip ağrıların meme kanseri ile ilgisi yoktur.

Adet görmeye yakın zamanda memenin dıştan elle hissedilen yapısı da değişir; süt bezlerinin gelişimi ile memede çeşitli kitle yapısında oluşumlar hissedilebilir. Bu nedenle kendi kendini muayene, mutlaka adet sonrasında yapılmalıdır!

Menopoz döneminde görülen değişiklikler

Menopozun yaklaşması ile birlikte östrojen ve progesteron hormonlarının seviyesinde salınımlar başlar hormonların kan seviyesinde aşırı derecede azalış gözlenir. Östrjen hormonunun etkisinde olan tüm dokularda ki meme de bunlardan birisidir, gerileme başlar. Süt bezlerinde gerileme olur, bağ ve destek dokusunda su miktarı azalır (dehldratasyon), elastisite kaybolur. Bunun sonucu meme sarkar.

Gebelik ve emzirme döneminde memede görülen değişiklikler

Memenin tam gelişimi ancak doğum ile gerçekleşir. Memede başlayan değişiklikler gebeliğin en erken bulgularından birisidir. Areolada görülen değişliklere ek olarak meme büyümeye başlar. Süt kanallarının ve süt bezlerinin gelişmesi sonucu memede ağrı, meme başında ağrı, yanma gibi şikayetler olur. Gebeliğin erken döneminde süt kanalları ve süt bezlerinin gelişmesi olur; ileri döneminde ise süt bezlerinde bulunan hücrelerin süt veren hücrelere dönüşmesi tamamlanır.

Gebeliğin 5. veya 6. ayından itibaren memeler süt üretecek kapasiteye ulaşırlar. Bu sırada meme üzerinde östrojen ve progesteron gibi hormonların yanı sıra FSH (follicle stimulating hormone), LH (luteinizing hormone), prolaktin, oksitosin vc HPL (human placental lactogen gibi çeşitli hormonların etkisi vardır. Memedeki tüm değişikliklerin tek sebebi yeni doğacak bebeğin beslenmesi İçin hazırlık yapılmasıdır.

Tahlillerde erken menopoza girdiğim ortaya çıktı
38 yaşında, 1 çocuk annesiyim. 2′nci çocuğu istiyorduk ama kararsızdık. Tahliller sonucunda erken menopoza girdiğim ortaya çıktı. İlk tahlil sonuçlarını size yazıyorum. Doktorum bana Farlutal’ı düzenli olarak kullanmamı söyledi. Çocuk sahibi olma ihtimalim var mı? Hamile kalırsam Farlutal kullanıyorum. İnternette zararlı olabileceğini okudum. Farlutal, adet sökücü mü yoksa hormon ilacı mıdır? Adet olunca ilacı kesip adet bittikten sonra mı devam edeceğim?

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, erken menopoz için tiroid hormonlarına bakılarak karar verilmez. Sizin FSH, E2 gibi hormon değerlerini adetin üçüncü günü ölçtürmeniz lazım. Çocuk sahibi olma ihtimalinizi söyleyebilmek için sadece hormon değerlerinin de bilinmesi yetmez. Bilinmesi gereken başka bilgilere ihtiyaç var. Bence doktorunuzla tekrar bu konuları etraflıca konuşmanızda yarar var. Sevgiler.

Menopozla birlikte artık cinsel ilişkiden zevk almıyorum
46 yaşında menopoza girmiş bir kadınım. Hiç cinsel ilişkiye girme isteğim olmuyor. Menopozdan mı kaynaklanıyor acaba? Eşim benden 7 yaş büyük ama onun cinsel arzu ve isteği hiç azalmadı. Tabii ki bu durum aile içinde problem haline geldi. İkimizde gerginlik içindeyiz. Bir de doğumlardan sonra vajinamda anormal bir genişleme olmuştu. Bununla ilgili yapılacak bir işlem var mı?

Cevap:

Menopozda kadınlarda pek çok şey değişiyor. Bunlardan biri de cinsel yaşam. Hormonların azalması hem organik birtakım bozukluklara neden oluyor (vajinanın kısalması, kuruluk gibi) hem de psikolojik bazı değişiklikler olabiliyor. Sizin probleminizde sanırım iki faktör rol oynamaktadır. Burada yapılacak şey bir kadın doğum hekimine başvurup, eğer sizin için bir sakınca yoksa yumurtalıklardan çıkan ama menopozda azalan hormonları tekrar kullanmaktır. Bu şekilde hem genital organlardaki zayıflama, kuruluk düzelecek ve genel olarak hayata bakışınız değişecektir.

Kemoterapi cinsel fonksiyonları nasıl etkiliyor?
Kadınlarda adet düzensizliğine yol açar mı?

Cevap:

Kemoterapi cinsel organların fonksiyonları etkileyebilir. Kadınlarda adet düzensizliğine ya da adet kesilmesine sebep olabilir. Kemoterapinin hormonal etkileri nedeniyle menopoz şikayetleri olabilir. Buna rağmen kemoterapi alırken gebe kalma olasılığı olduğundan mutlaka doğum kontrol yöntemlerinden biri kullanılmalı. Çünkü kemoterapinin kromozomlar üzerine kalıtımsal olumsuz etkileri olabilir. Testis, meme, lenfoma gibi genç yaşta görülen kanser türlerinin tedavisinde kullanılan radyoterapi ve kemoterapi ilaçları hastalarda geçici, nadir olarak da kalıcı kısırlığa sebep olabilir. Bu risk hastalığın tipine, evresine, kullanılan kemoterapi ilacına göre değişir. Ancak genç, henüz anne-baba olamamış hastalar ışm ve ilaç tedavisinden önce yumurta ve sperm dondurma işlemiyle ileride çocuk sahibi olma şansını yakalayabilir. Bu yöntemde sperm ve yumurtalar özel yöntemlerle dondurularak daha önceden bu işlem için hazırlanmış tanklarda saklanır, ilerde kullanmak istendiğinde ise bu tanklardan çıkartılarak çözülür. Daha sonra tüp bebek uygulamasına geçilir.

Menopozdayım, kahverengi akıntım oldu
56 yaşında ve 62 kiloyum. 2 yıldır menopozdayım. En son geçen yıl temmuzda adet gördüm. Bir yıl önce smear testi yaptırdım. 2 ay önce gaz şikayeti yüzünden iç organ ve yumurtalıklarıma ultrasonla baktılar. Hepsi temiz çıktı. 10 gün önce 2-3 gün süren kahverengimsi bulaşma şeklinde kanamam oldu. Bu menopozdaki hanımlar için normal mi yoksa doktora gitmem gerekir mi?

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, menopoz kadınlar için çok kritik bir dönem. Çünkü hem hormonların azalmasına bağlı vücudunda meydana gelmeye başlayan değişiklikleri göğüslemek hem de bu yaş grubuna özgü birçok genital organ hastalığından korunmaya çalışmak gerekiyor. Birçok defalar yazmıştım. Kadın vücudunda meydana gelen tüm urların, kanserlerin yarıdan fazlası hep bu yaşlarda ortaya çıkıyor. Bu kısa hatırlatmadan sonra adetten kesilen bir kadında daha sonraki aylar veya yıllarda bir kanamanın görülmesi son derecede ciddi karşılanmalı. Hastalığın adı konana kadar gerekli tüm testler yapılmalıdır. Buradan menopozda kanama olursa, mutlaka kanser anlamına gelir demek istemiyorum. Ama rahim veya yumurtalıklarda kötü bir şeyin olmadığı mutlaka kanıtlanmalıdır. Sizin için muayene ŞART. Ultrason muayenesi, kan analizleri yapılacak ve doktorunuz gerek görürse rahim içinden bir parça alıp tahlil ettirecek. Ancak bu işlemler sonucunda doktorunuz bir şey yok derse rahatlayabilirsiniz.

41 yaşındayım ve 17 yıllık evli bir erkeğim. Benim sorunum şu: Kendimi cinsel anlamda eskisi kadar istekli ve arzulu hissetmiyorum. Bununla beraber performansımda bir düşüş olduğunu hissediyorum. Acaba bu isteksizlik ve düşüş yaşla ve yaşlanmayla ilgili bir şey mi?

Cevap:

Erkeklerin hormon dengeleri 40 yaşından sonra inişe geçer. Bu aynı zamanda kas yapıları performansları için de geçerlidir. Ama aynı zamanda, erkeklerin bu yaşlarda cinsel deneyim açısından da en iyi oldukları dönemdir. İlk uyarılma, boşalma, orgazm sonrası yeniden uyarılma evrelerini çok daha iyi kontrol ettikleri bilinir. Eğer erkeklerinde eşleri aynı yaşta ise bu dönemde cinsel yaşamda bazı sorunlar ortaya çıkabilir. 45 ila 50 yaşlarında kadınlarda menopoz görülmesi muhtemeldir. Bu öte yandan da erkeklerin cinsel yaşamını sekteye uğratır.