Normal yollardan çocuğumuz olmazmış
28 yaşında, 3 yıllık evli bir kadınım. Çok çocuk istiyoruz ama olmuyor. Eşim de, ben de doktora gittik. Gerekli muayene ve tetkiklerimizi yaptırdık. Eşimin sperm sayısı-sperm hareketi azlığı nedeniyle çocuğumuzun normal yoldan olamayacağını söylediler. Hocam, başka yöntemler nelerdir?

Cevap:

Çocuk olması için erkeğin ve kadının sağlıklı olması gerekiyor. “Eşimde sperm sayısı ve hareketliliği az” diyorsunuz. Önce sizin araştırmanız yapıldı mı? Yani yumurtlamanız var mı? Hormonlar düzgün çalışıyor mu? Yumurtalıklarla rahim arasındaki kanallar açık mı? Eğer bunlara bakılmışsa ve hiçbir probleminiz yoksa eşinize geliyoruz. Sperm sayısı ve hareketliliğinin az olması gebelik şansını azaltabilir. Eğer bu durum tedavi ile düzeltilemezse ve değerler de çok düşük değilse aşılama (İnseminasyon) denenebilir. Burada yapılan şey, yıkanmış ve içinden daha hareketlileri seçilmiş spermleri, rahim içine bir enjektör yardımı ile vermektir. Bu işlem birkaç kere denenebilir. Aşılamaya rağmen hâlâ bir sonuç alınamazsa artık tüp bebek denenmelidir. Bugünkü imkanlarla tek bir spermi olanın bile eşi gebe bırakılabiliyor.

Bebek sahibi olmak isteyen, ancak tüpleri kapalı olduğu için bunu başaramayan kadınlar, “Jinekolojik Mikrocerrahi Tekniği” ile tüp bebeğe gerek kalmadan doğal yollarla hamile kalabiliyor.

Tekniğin dünyadaki önde gelen uygulayıcılarından Kanada Vancouver British Columbia Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Victor Gomel, Türkiye’deki meslektaşlarına Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde eğitim verdi.

Gomel’in öğrencisi, Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Doğum Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Recai Pabuçcu’nun yanı sıra, Türkiye’nin çeşitli üniversitelerinden uzmanların da katkı verdiği eğitimde, 40 dolayında kadın hastalıkları ve doğum uzmanı uygulamalar yaparak teknik hakkında bilgi sahibi oldu.

“Jinekolojik Mikrocerrahi Tekniği ile ilgili bilgi veren Gomel, tüpleri doğuştan kapalı olup bebek sahibi olmak isteyen kadınlarda genellikle tüp bebek yöntemine başvurulduğunu, ancak bu teknikle tüp bebek uygulamasına gerek kalmadığını söyledi.

Gomel, yöntemin aynı zamanda tüplerini bağlatan, ancak tekrar bebek sahibi olmak isteyen kadınlara da uygulanabildiğini, ancak, bu tekniğe başvuracak uzmanların özel bir eğitimden geçmesi gerektiğini bildirdi.

“TÜP BEBEK YÖNTEMİNE GEREK KALMIYOR”

Prof. Dr. Gomel, “Teknik sayesinde, kadının tüplerinin tıkalı olan yeri mikroskopik yöntemle çıkarılıp sağlıklı kısımlar birbirine yeniden ekleniyor. Böylece kadın tüp bebek yöntemine gerek kalmadan bebek sahibi olabiliyor” dedi.

Prof. Dr. Recai Pabuçcu da, “Jinekolojik Mikrocerrahi Tekniği”nin, hangi nedene bağlı olursa olsun tüpleri tıkalı kadınlara uygulandığını, mikroskobik yöntem kullanılarak kapalı kanalların açılabildiğini anlattı.

Kadın tüplerinin çok ince olması nedeniyle işlemin ancak çok gelişmiş özel mikroskop altında yapılabildiğini belirten Pabuçcu, tıkalı yerleri çıkartılıp sağlıklı kısımlarının birbirine bağlanmasıyla tüplerde yeniden bir bütünlük sağlandığını söyledi. Pabuçcu, “Sorun çözüldüğü için kadın böylece doğal yollardan hamile kalabiliyor” dedi.

Pabuçcu, bu yöntemin 38 yaşın altındaki kadınlarda, tüplerde fazla yapışıklık olmaması ve kapalı kısımları çıkarıldıktan sonra tekrar bağlanan tüpün uzunluğunun 4 santimden uzun olması halinde daha başarılı sonuç verdiğini, bu durumda bebek sahibi olabilme şansının yüzde 60-90 arasında değiştiğini bildirdi.

“Jinekolojik Mikrocerrahi Tekniği”nin tüp bebeğe göre hem daha az zahmetli hem de masrafsız olduğunu kaydeden Pabuçcu, “Tüp bebek tedavisinde yumurtalıklar bazen aşırı büyüyüp farklı sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Ayrıca her tüp bebek denemesi için ayrı masraf yapılıyor. Oysa bu yöntemle doğal yolla bebek sahibi olunduğu için böyle riskler olmuyor” şeklinde konuştu.

Bu yolla hamile kalan kadınların sorunsuz bir hamilelik geçirdiğini ifade eden Pabuçcu, “Bu operasyonu geçiren hasta bir gün sonra evine çıkabiliyor. 6-7 ay içinde de gebe kalabiliyor” dedi.

Tüp bebekten başka şansımız yok mu acaba?
Ben 31 yaşındayım ve 4 yıldır evli bir erkeğim. Küçük yaşlarda yumurtalıklarım kasığımda olduğu için 2 ameliyat geçirdim. Yumurtalıklarım başarılı ameliyatlarla yerine getirildi. Tüm denemelerimize rağmen çocuk sahibi olmadığımız için doktora gittik. Sperm sayımın 1 milyon civarında olduğu ve normal yollarla çocuk sahibi olamayacağım söylendi. Ancak kan testlerim ve hormon değerlerim normal seviyede. Bir kez tüp bebek denedik ama başarılı olmadık. Acaba ilaç ya da başka bir tedaviyi evde yapma şansımız nedir?

Cevap:

Bir erkekte sperm sayı ve kalitesinin normal olmasının şartlarından biri de doğumdan sonraki ilk 12 ay içinde yumurtaların torbaya inerek sürekli olarak orada kalmasıdır. Yumurtaların torbaya inmemesi ve zaman zaman vücut içine yükselmesi ileride ergenlik döneminde yeterli ve kaliteli sperm üretilememesine sebep olabilir. Yumurtaların torbaya inmemesi veya orada sürekli kalmaması nedeniyle yapılan ameliyatların çocuk 1 yaşını doldurmadan tamamlanması gereklidir. Tüp bebek denenebilir Bu işlemin zamanında yapılması halinde dahi bazı doğumsal nedenlerden dolayı doğurganlıkta sorun olabilir. Sizin durumunuzda eğer sperm sayı ve kalitesini arttırıcı ek bir tedavi uygulanamıyorsa tek çare tüp bebek – ICSI uygulamasına devam etmektir. Zaten bu yöntem de en iyi şartlarda uygulandığında ancak yüzde 30 civarı sağlıklı doğum ile sonuçlanmaktadır. Birçok merkez ise bu başarı oranlarından maalesef uzaktadır.

Tüp bebek tedavisinin süresi hekimin çift için uygun gördüğü protokole göre değişiklik gösterir. Genelde ilk ilaçların kullanılmaya başlanmasından embriyo transferine kadar geçen süre 15-25 gün arasındadır.

Tedavi sırasında hastanede yatmam gerekecek mi?

Hayır. Yalnızca yumurtalar toplandıktan sonra ve embriyo transferi yapıldıktan sonra 3-4 saat hastanede dinlenmeniz yeterli olacaktır.

Yumurtalar toplanırken çok ağrı duyacak mıyım?

Hayır. Yumurta toplama işlemi sanılanın aksine çoğu hasta için rahatlıkla yürütülen bir işlemdir. Ayrıca bu işlem sırasında sakinleştirici, ağrı giderici ilaçlar yapılıyor ve bazen de işlem hasta uyutularak gerçekleştiriliyor.

Transferden sonra ne zaman yolculuğa çıkabilirim?

Eğer eviniz işlemin yapıldığı merkezle aynı şehirde değilse, transfer gününü merkezin bulunduğu yerde geçirip bir gün sonra evinize dönebilirsiniz.

Embriyo transferinden sonra gebelik testinin yapılacağı zamana kadar devamlı yatmam gerekiyor mu?

Hayır. Herhangi bir ağrınız yoksa ve kendinizi iyi hissediyorsanız zamanınızı yatarak geçirmek zorunda değilsiniz. Transferden bir gün sonra günlük yaşam aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tüp bebek tedavisiyle doğan bebekler sağlıklı mıdır?

Tüp bebek tedavisi ile doğar bebeklerin yapısal, doğumsal ve genetik anormallikler açısından doğal yolla oluşan bebeklerden önemli bîr farklılık göstermediği biliniyor. Eğer tüp bebek/mikroenjeksiyon tedavisi sperm sayısının ciddi derecede düşük olması veya menide hîç sperm bulunmaması nedeniyle yapılıyorsa, çiftin genetik danışmanlık almasında fayda var. Zira bu duruma sahip erkeklerde problemlere rastlanabiliyor ve bunların yeni jenerasyonlara aktarılma riski oldukça az da olsa mümkün.

Tüp bebek gebeliklerinin düşükle sonuçlanma riski daha mı fazla?

Hayır. Doğal yolla oluşan gebelikler ne kadar düşük riski taşıyorsa tüp bebek gebeliklerindeki risk de o kadardır. ]]> http://www.dersimizsaglik.com/tup-bebek-sorular-cevaplar/feed/ 0 http://www.dersimizsaglik.com/tup-bebek-ikiz-gebelik/ http://www.dersimizsaglik.com/tup-bebek-ikiz-gebelik/#comments Mon, 14 Dec 2009 11:53:50 +0000 admin http://www.dersimizsaglik.com/?p=2453 Türkiye’de tüp bebek uygulamaları sonrasında üçüz hatta dördüzler normal karşılanıyor. Oysa bu bebeklerin çoğu erken doğum nedeniyle düşük doğum ağırlığıyla doğuyor, yoğun bakımda kalmak zorunda kalıyor, hatta bir kısmı hayatını kaybediyor. Uzmanlara göre, tüp bebek tedavisinde amaç çifti sağlıklı ama tek bebekle eve göndermek olmalı…

Çoğul gebelikler tüp bebek başarısızlığı mıdır?

Tüp Bebek - Üçüz

Dr. Erdal Budak: Tüp bebek başarı şansını artırmak amacıyla, pek çok ülkede yasaların izin verdiği maksimum sayıda embriyo yerleştirme eğilimi ağır basıyor. Hatta ülkemizde, yasal ve etik sınırların zorlandığı vakalar zaman zaman gerek tıp dünyasında, gerek kamuoyunda tartışmalara yol açıyor. Türkiye’de tüp bebek uygulamaları sonrasında, üçüz, hatta dördüzler neredeyse normal karşılanıyor. Oysa bu bebeklerin pek çoğu erken doğum neticesinde düşük kiloyla doğuyor. İkizlerin yüzde 48′i, üçüz ve dördüzlerin yüzde 80′i yoğun bakımda kalıyor. Maalesef bu bebeklerin bazıları da hayatını kaybediyor. Anne ve bebeklerin sağlığını düşünürsek tüp bebek tedavilerinde başarıyı uygulama başına gebelik oranı olarak değil, uygulama başına sağlıklı canlı bebek oranı olarak algılamamız gerekiyor. Çünkü çoğul gebeliklerde anne adayı ve bebekte ciddi sorunların görülme oranı önemli ölçüde artıyor. Erken doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi problemlerle karşı karşıya kalınıyor.

Anne adayına kaç tane embriyo transfer etmek gerekir?

Dr. Erdal Budak: Amaç tek ya da iki embriyo transfer ederek gebelik elde etmek olmalı.

Gereğinden fazla embriyo transferinin sebepleri nelerdir?

Embriyo transferi

Dr. Erdal Budak: Bu, tüp bebek başarı oranlarının düşük olmasından, birçok tüp bebek merkezindeki dondurma tekniklerinin yeterince gelişmemiş olmasından, hastaya çoğul gebeliklerin riskleri hakkında yetersiz bilgi verilmesinden kaynaklanıyor. Bilim çevrelerince referans kabul edilen merkezlerde yasalar daha fazlasına izin verse bile kural olarak 2′den fazla embriyo transfer edilmez. Bütün dünyada eğilim, 1 veya 2 embriyo transfer etmek, diğer embriyoları dondurmak şeklinde.

Dondurulmuş embriyolarla şansı daha mı düşük?

Dr. Erdal Budak: Yakın zamana kadar embriyo dondurma teknikleri yeterince gelişmemişti. Bu nedenle çözdürme sonrası canlı kalma oranları düşüktü. Ancak 2007′den beri Cryotop yöntemiyle uyguladığımız hızlı dondurma tekniği (vitrifikasyon) sayesinde dondurulan embriyolar yüzde 95 oranda kanlılıklarını koruyor. Vitrifikasyon tekniğinin avantajı çok hızlı bir dondurma tekniği olmasına dayanıyor. Eskiden kullandığımız yavaş dondurma tekniklerinin aksine, vitrifikasyon tekniğinde, dondurma işlemi sırasında hücre yapışma zarar veren buz kristalleri oluşmuyor. Gebelik oranları da neredeyse taze embriyolarla aynı.

Embriyo seçme tekniklerinde yenilikler var mı?

Embriyo seçimi

Dr. Erdal Budak: Eskiden kullanılan yöntemler, embriyoları mikroskop altında inceleyerek, hücre sayısı ve şekillerine bakarak en ‘kaliteli’ olanı seçmek şeklindeydi. Embriyoların kromozomal olarak normal olup olmadığını veya yaşama şansını değerlendirmek, ancak biyopsi yoluyla alman bir veya iki hücrenin preimplantasyon genetik tanı yöntemiyle incelemesi ile mümkün olabiliyor. Ancak biyopsi sırasında embriyonun zarar görme riski söz konusu. Oysa bugün artık metabolomiks dediğimiz yöntemle, bilimsel anlamda en uygun embriyoyu risk oluşturmadan seçmek mümkün.

Metabolomiks yöntem nedir?

Dr. Erdal Budak: Bir hastanın kolesterolü, kan şekeri, tansiyonunu ölçer; nasıl beslendiğini, sigara içki içip içmediğini bilirsek hastanın genel sağlık durumu hakkında önemli bilgiler elde ederiz. Benzer bir yaklaşım, embriyolar için de geçerli. Bir embriyonun metabolizması, yani ne tükettiğini ve içinde geliştiği ortama ne salgıladığını analiz ederek sağlığı hakkında fikir ediniyoruz. Anne adayının rahmine yerleştirilecek en uygun embriyoyu, embriyonun içinde geliştiği ortamı inceleyerek, seçebiliyoruz. Bu yeni yöntemle embriyoların özellikleri biyopsi gibi yöntemlere gerek kalmadan saptanıyor. İlk araştırmalar, bu yöntemle Down Sendromu gibi kromozom bozukluklarının embriyo transferi öncesinde saptanabileceğine işaret ediyor.

Yaşam tarzı gebelik şansını nasıl etkiliyor?

Dr. Erdal Budak: Hareketsiz bir yaşam biçimi, kafein ve alkol tüketimi, aşırı şişmanlık gebelik şansını düşürüyor.

Hareketsiz yaşamın kısırlıkla ilişkisi nedir?

Hareketsizlik ve gebelik ilişkisi

Dr. Erdal Budak: Hareketsiz hayat tarzı, kilo almaya neden oluyor ve bu yüzden üreme sağlığı açısından olumsuz sonuçlara yol açıyor. Araştırmalara göre, obez (aşırı şişman) kadınlarda kısırlık riski 3 kat daha fazla. Yine obez kadınların doğal yoldan ya da tüp bebekle gebelik denemelerinde başarısızlık oranı 3 kat daha yüksek. Fazla kilo, bebeğin sağlıklı gelişim şansını azaltıyor ve gebelikte Sorun olasılığını yükseltiyor. Hatta kilosu fazla olanlar yardımla üreme tedavilerinde yumurtlamayı uyarıcı tedavilere iyi yanıt vermiyor. Üstelik kilosu yüksek olanların yumurta ve embriyo kaliteleri genelde düşük. Bu da embriyonun rahme tutunmasında azalmaya yol açıyor. Çocuk sahibi olmak isteyenler yüksek kiloluysa şansı üçte bire düşüyor, oysa yüzde 5 kilo kaybıyla normal sonuç alabilirler. Yüzde 5 kilo veya daha fazla kilo kaybıyla yumurtlama ve hamilelik oranı artıyor, hatta normale geliyor.

Çok zayıflık da çocuk yapmayı olumsuz etkiliyor mu?

Dr. Erdal Budak: Aşırı kilo fazlalığında olduğu gibi, normal kilonun altında olmak da kadının çocuk sahibi olma yeteneğine zarar verebilir. Normal vücut ağırlığında yüzde 10-15 oranında azalma genellikle adet kesilmesine yol açıyor.

Kadının yaşı düşük nedeni olabilir mi?

Cevap:

Prof. Dr. Semra Kahraman:
İleri kadın yaşında hem doğurganlık azalır, hem de düşük riski artar. 10′uncu gebelik haftasından Önce yani erken dönemde olan gebelik kayıpları 35-36 yaşmda bir kadında yüzde 1.9′dur. Bu oran 40 yaş ve üzerinde yüzde 10.9′a yükseliyor. Bunun da en önemli nedeni yumurtada meydana gelen yaşlanmadır. Kromozomal problemlerin sıklığında artış olur. Bu nedenle tüp bebek tedavisi yapılan ileri yaş kadınlarda, yeterli yumurta ve embriyo geliştiğinde preimplantasyon genetik tanı yapılmasını öneriyoruz. Bu yöntemle sağlıklı ve tutunma kabiliyeti en yüksek olan embriyoların seçilmesi ve transferi sağlanıyor.

Tekrarlayan tüp bebek başarısızlığında spermlerin ayrıntılı incelenmesi önemli mi?

Cevap:

Prof. Dr. Semra Kahraman:
Erkeklerde detaylı sperm analizi büyük önem taşır. Sperm sayısmda belirgin bir azalma, spermlerde hareket azlığı veya şekil bozukluğu varsa Y kromozomu mikrodelesyon testi, sperm FISH testi gibi genetik testler yapılmalı. Bu testlerde problem saptanırsa yeni bir tüp bebek tedavisinde preimplantasyon genetik tanı (PGT) tekniklerinden yararlanmak gerekir. Ayrıca şiddetli erkek kısırlığı problemi olan çiftlerde de tekrarlayan tüp bebek başarısızlığı sıklıkla karşımıza çıkan problemlerden biridir. Kullanılan kötü kalitedeki spermler embriyoların ileri gelişimini, kötü yönde tutunma şansını azaltır. Tedavi öncesi bu vakalarda spermlerin detaylı incelenmesi ve var olan şiddetli şekil bozukluklarının tanımlanması çok önemli. Son yıllarda bu amaçla geliştirilmiş özel mikroskop büyütme sistemlerini kullanıyoruz. EMSİ adı verilen bu yöntemde büyük büyütmeli objektifler ve özel optik sistemler aracılığıyla spermleri 200 kat yerine 6000 kez büyüterek inceliyoruz. Böylece sperm baş bölgesindeki genetik yapıyı içeren çekirdeğe ait anormallikleri tanımlayabiliyoruz. Bu bölgedeki anormallikler döllenmede başarısızlık, embriyo gelişiminin yavaşlaması veya duraksaması gibi durumlara yol açarak başarıyı azaltıyor. MSI sistemi bu bozuklukları taşımayan spermlerin seçimini sağlıyor, bu durum gebelik şansını artırıyor. Ancak tekniğin kullanılabilmesi için eğitimli biyologlar, pahalı özel sistemler gerekiyor. Aynı zamanda daha uzun süren işlemler yapmamız lazım.

Histeroskopi nedir, ne işe yarıyor?

Cevap:

Prof. Dr. Semra Kahraman:
Histeroskopi, rahim içinin gözle görülerek incelenmesini sağlayan bir tür operasyondur. Anestezi eşliğinde veya lokal anesteziyle muayenehane şartlarında yapılabiliyor. Fakat büyük bir polip veya miyom varlığında ameliyathane şartları gerekebilir. Rahim içine sıvı verilmesi, ultrason, rahim filmi gibi yöntemlerle rahim içinde bir problem tespit edildiğinde ya da şüphede kalındığında, mutlaka tüp bebek tedavisi öncesi histeroskopi ile rahim içi görülmeli.

Avantajları neler?
Prof. Dr. Semra Kahraman:
Özellikle rahim içi yapışıklıkların, poliplerin veya rahim içi kaynaklı miyomlarm teşhis ve tedavisinde tek yöntem histeroskopidir. Histeroskopide ucunda optik bir cihaz olan ince bir aletle rahim ağzından geçilerek rahim içi görüntülenir. Bu sırada tespit edilen problemli yapılar ortadan kaldırılabilir. Genellikle işlemden 2-4 saat sonra hasta klinikten ayrılıp evine dönebilir. Bu işlem için de en uygun zaman adet bittikten sonraki 1 haftalık dönemdir.

İşlem ne kadar sürüyor?
Prof. Dr. Semra Kahraman:
Tanısal histeroskopi ortalama 30 dakika içinde gerçekleştiriliyor. Ancak bir sorun varlığında girişimsel bir işlem yapılacaksa bu süre uzayabilir.

Başarısız bir tüp bebek denemesinden sonra ilaçları değiştirmek gerekir mi?

Cevap:

Prof. Dr. Semra Kahraman:
Tüp bebek uygulamalarında belirlenmiş üaç kombinasyonları vardır. Bu kombinasyonlar geniş çaplı araştırmalar sonrasında oluşturuluyor. Hastayı değerlendirdikten sonra elde ettiğimiz sonuçlara göre uygun ilaç protokolünü seçeriz. Tedavi sırasında kan hormon düzeyleri ve ultrason ile hastayı sıkı takip ederek gerekli doz ayarlamalarını yaparız. Buna rağmen tüp bebek uygulaması istenilen şekilde sonuçlanmamışsa tedavi sırasında elde ettiğimiz bilgileri gözden geçiririz. Bir önceki tedavi sırasında seçilen ilaç protokolüne hasta nasıl cevap vermiş, bunu değerlendiririz. Mesela hasta, ilaçlara beklenenden daha hızlı ya da yavaş yanıt vermiş olabilir. İşte, bu tür bilgileri gözden geçirip bir sonraki denemede ilaç protokollerinde değişiklikler yapabiliriz. Ancak bu, ‘her başarısız tedavi üaç protokolü yüzünden olur anlamına gelmiyor. Tedavi başarısını etküeyen başka birçok neden söz konusudur.

Tüp bebek tedavisinde ilaçlar nasıl seçiliyor?

Cevap:

Prof. Dr. Semra Kahraman:
Tüp bebek tedavisinde yumurtaları büyütmek için yapılacak olan hormon tedavisi kişiye göre değişiklik gösterir. Yumurtalık rezervi az olan kadınlarda tedavi için gerekli olan ilaç dozu daha yüksektir. Bu vakalarda yumurtalıkları önceden baskıladığımız uzun tedavi protokolleri yerine kısa süren tedavileri tercih ediyoruz. Seçilecek tedavi şekli ve ilaç dozunu etkileyen bir başka faktör de kadının küosudur. Vücut kitle indeksi yüksek olan hastalarda verilecek hormon dozunun artırılması gerekir. Kilolu kadınlarda düşük doz ilaç verilmesi yumurta seçimini geciktirir veya az yumurta seçilmesine yol açar. Kadın yaşının ileri olması durumunda da tedavi şekli ve dozu değişir. İleri yaştaki kadınlarda kısa protokollerle birlikte daha yüksek hormon dozlarına ihtiyaç duyuyoruz.

Vitaminler düşükleri engelleyebiliyor mu?
Tüp bebek tedavisinde, tedavi öncesi anne adaylarına vitamin almaları önerilir. Özellikle antioksidan etkili multi vitaminler ve bebekte oluşabilecek sinir sistemini ilgilendiren hastalıklara karşı koruyucu olan folik asit kullanımı tavsiye edilir. Vitamin kullanımı destekleyici tedavidir. Ancak vitamin kullanılması düşüğü tek başına engelleyemez.

Tüp bebek yönteminde düşük oranı yüksek mi?

Cevap:

Prof. Dr. Semra Kahraman: Hayır. Kendiliğinden oluşan veya tüp bebek yöntemleriyle elde edilen gebeliklerin yaklaşık yüzde 15′i düşükle sonlanıyor. Kendiliğinden oluşan gebeliklerde erken dönemdeki düşükler bazen birkaç günlük adet gecikmesi ve bunu takip eden normalden biraz fazla miktarda bir adet kanaması gibi algılanabilir. Oysa yapılacak kan tahlilleri bunun bir gebelik kaybı olduğunu gösterecektir. Tüp bebek uygulamalarında gebelik sonuçları çok erken dönemden itibaren kan tahlilleriyle takip edildiğinden, her dönemdeki gebelik kayıpları kesin olarak tanımlanıyor. Bu durum da düşük oranlarının daha yüksek olduğu gibi yanlış bir kanıya sebep oluyor.

Eşimin yumurta sayısı azmış
7 senelik evliyiz. Bebeğimiz olmuyor. Eşim kist ameliyatı geçirdi. Doktor, yumurtalıkların yavaş ilerlediğini, yumurta sayısının yaşına göre az olduğunu söyledi. 2 sefer de tüp bebek denemesi yaptık. Ama olumlu sonuç alamadık. Tavsiyeleriniz nelerdir?

Cevap:

Eşinizin hormonlarının incelenmesi gerekiyor. Adetin 3′üncü günü yumurtalık ve hipofizden çıkan hormonlar değerlendirilirse yumurtalık rezervi hakkında fikir sahibi olunabilir (Bunun için başka testler de yapılabiliyor). Eğer her şey yolunda çıkarsa tecrübeli bir merkezde tekrar tüp bebek denemenizi tavsiye ediyorum.

Biz çocuk sahibi olamaz mıyız?
Yaklaşık 7 aylık evliyiz. Eşim 22 yaşında. Evlenmeden önce adet düzensizliği vardı. Aynı zamanda guatr’ı var. Bunun için ilaç kullanıyor. Evlendikten sonra ilk 2 ay adeti normal seyretmişti, daha sonra 15 gün ara adet gördü. Gittiğimiz doktor bize ilaç verdi. 1 ay sonra adet görmeye başladı ve 10 gün yoğun bir şekilde devam etti. Bunun üzerine başka bir hekime gittik, çeşitli ilaçlar kullandık. Ardından 2-2.5 ay adet görmedi. Tekrar hekime gittiğimizde bazı tahliller istedi. İnceleme sonuçlarını size yazıyorum. Tahliller sonucunda bize çocuk sahibi olamayacağımız söylendi. Tüp bebek de imkansızmış. Adet düzenleyici bir ilaç verdi. Şimdi eşimin adetleri düzenli. Bize yol gösterir misiniz?

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, eşiniz 22 yaşında olmasına rağmen yumurtalıkları yeterince çalışmıyor. Buna erken menopoz da diyebiliriz. Kan tahlillerinde FSH (folikül sitümile eden hormon) çok yüksek. Bu hormonun görevi yumurtalıkları uyararak, oradaki bir yumurtanın gelişmesini sağlamak. Yumurta geliştikçe estrojen denen hormon salgılanması artar ve beyinde hipofiz bezinden salgılanan FSH ile yumurtalıklardan salgılanan estrojen birbirini dengeler. Yumurtalıklar yeterince çalışmadığı zaman onu uyarmak için hipofizden aşırı hormon (FSH) salgılanmaya başlar. İşte bu bulgular (Yüksek FSH değeri) bize yumurtalıkların çalışmadığını gösterir. Bu durumda ne yapılabilir? Sizin asıl sorduğunuz bu. Eğer tahliller doğru ise eşinizin gebe kalması (normal veya tüp bebek yöntemi ile) pek mümkün değil. Ancak yurt dışında yapılabilen genç bir kadının yumurtası ile sizin sperminizin döllenip eşinizin rahmine tüp bebek yöntemi ile yerleştirilmesiyle bebeğiniz olabilir. Bir tüp bebek merkezine başvurursanız geniş bilgi alırsınız.

Çocuğumuz olmadığı için gittiğimiz bir doktor bize tüp bebek yaptırmamızı önerdi. Fakat tavsiye ile gittiğimiz bir diğeri sperm sayılarımın normal olup hareketin az olduğunu ve aşılama yaptırabileceğimizi söyledi. Tüp bebek merkezine gittik, orada da “Tüp bebek yapacağız” dediler. Sizin tavsiyelerinizi almak istiyorum.

Cevap:

Eğer değerleriniz uygun ise hem daha ekonomik hem de daha pratik ve yan etkisi az olan aşılamayı öncelikle 4 kere deneyip sonra tüp bebek yaptırma denemesine geçmenizi öneririm. Aşılama veya intrauterin inseminasyon adı verilen yöntemde erkeğin laboratuvarda meni vermesi sonucu en iyi sperm hücreleri seçilip bazı kimyasal maddeler ile hareketlilik arttırılır. Aynı şekilde kadının da yumurta sayı ve kalitesi ilaçlarla artırıldıktan sonra aşılama işlemi bir kadın-doğum uzmanı muayenehanesinde yapılabilir. Anesteziye ihtiyaç olmadan erkeğin spermi bir çeşit enjektörle kadının rahmine bırakılır ve spermlerin yumurtayı döllemesi beklenir. Bu yöntem hem erkek hem de kadın kısırlığında kullanılır. Varikoseli olanların bu işlem öncesi tedavisi başarı şansını artırır.

Sağ tüpümün kapalı olduğunu söylediler
26 yaşında, 4 yıllık evli bir kadınım. Korunmadığım halde çocuk sahibi olamıyorum. Doktora başvurdum, sağ tüpümün kapalı olduğunu anlattı. İlaç tedavisi uyguladı ama bir değişikliktik yok. Ameliyatla tüplerin açılma şansı yok mu ya da tek yolum tüp bebek mi?

Cevap:

Sevgili okuyucumuz, eğer sizin sorununuz tüplerin kapalı olması ise artık günümüzde ameliyatla tüplerin açılması pek tercih edilmiyor. Tüp bebek hem başarı oranı bakımından hem de daha kolay bir işlem olduğundan tercih ediliyor. Fakat siz bir tüpünüzün kapalı olduğunu yazıyorsunuz. Diğer tüp eğer normalse pekala gebe kalabilir ve istediğiniz kadar çocuk doğurabilirsiniz. Bence sizin veya eşinizin başka sorunları da var. Bu araştırılırsa basit tedavilerle belki tüp bebeğe bile gerek kalmadan gebe kalabilirsiniz.

Sperm hareketinin düşük olması çocuk olmasına engel mi?
2 yıl denemeye rağmen eşim hamile kalmadı, doktora gittik. Sperm sayısı normal ama sperm hareketleri düşük. İki defa şırınga yöntemiyle hareketli olanlar seçilerek eşime sperm verildi ancak yine başarılı olmadı. Sperm hareketlerinin veya hızının düşük olması çocuk olmasına engel mi? Şimdiden çok teşekkür ederim.

Cevap:

Eşinizin bütün araştırmaları yapıldı ve her şey normal, sizde sadece spermde hareket sorunu mu var? Eğer durum böyle ise siz bir üroloji uzmanına gidin ve muayene olun. Ürolog arkadaşımız spermin kalitesini düzeltecek bir tedavi uygulayabilir. Eğer sperm kalitesi normal şekilde gebelik için yeterli değilse o zaman bir tüp bebek merkezine müracaat etmeniz gerekecek.

Hiç spermim yokmuş, ne olacak?
35 yaşında, 8 aylık evli bir erkeğim. Semen analizi yaptırdım, hiç sperm gkmadı. Kan tahlili sonucu testislerimde sperm üretimi olabileceğini söylediler. Doktorlar “Tüp bebek yap” dediler. Tedavisi var mı?

Cevap:

Spermiogramınızda sperm bulunamamış olması mutlaka kısır olduğunuz anlamına gelmez. Bazı daha ileri teknikler uygulayan laboratuvarların sperminizde az sayıda da olsa hücre bulabilmesi mümkündür. Bazen sperm hücrelerinin öne geleceğine arkaya mesaneye doğru boşalması da mümkündür. Ayrıca meninin geçtiği kanallardaki tıkanıklıklar da bu duruma neden olabilir ve mikrocerrahi veya endoskopik ameliyatlar ile bunların tedavisi yapılabilir. Kan tetkiki olarak bahsettiğiniz hormon analizleri yumurtaların sperm üretme kabiliyeti hakkında bir fikir verebilirse de testisin mikrocerrahi çoğul biyopsileri ile sperm aranıp bulunan spermler ile çocuk sahibi olmanız mümkündür.

Çocuğumuz olmuyor, hangi doktora gitmeliyiz?
Ben 27 yaşında bir erkeğim. 2 yıllık evliyim. Bizim çocuğumuz olmuyor. Hiç doktora da gitmedik. Önce hangimiz gitmeli?

Cevap:

Çocuğu olmayan çiftler aynı anda tetkik edilmelidir. Kadınlar bir kadın doğum uzmanı, erkekler ise bir üroloji- androloji uzmanı tarafından eş zamanlı olarak değerlendirilmelidir. İlk başta direkt olarak özel bir tüp bebek merkezine gitmek doğru değildir. Tüp bebek- mikroenjeksiyon yöntemlerine başvurmadan daha kolay ve ekonomik olarak birçok çift tedavi edilerek çocuk sahibi olabilmektedir. Çeşitli ilaç tedavileri, mikrocerrahi veya endoskopik müdahaleler sonucu normal cinsel ilişki ile çocuk sahibi olamayan fakat yeterli düzelme sağlanan vakalarda rahimiçi aşılama yöntemi ilk seçilecek yardımlı üreme tekniğidir. PAF- IUI adı verilen yeni bir uygulama yöntemi ile aşılama yönteminde hamilelik oranında önemli artış sağlanabilmiştir.

Doğal yollarla çocuk sahibi olamaz mıyım?
Yaklaşık 3 yıllık evliyim ve 27 yaşındayım. Eşimle 6 aydır bir çocuğumuz olsun istiyoruz. Kendimden şüphe ettim ve bir doktora mûracat ettim. Sperm testi sıfır çıktı. Çok üzüldüm. Doktorum bu sonuca göre bana TESE denilen yöntemden bahsetti. Bazı testler yaptırdım, sonuçlarını size gönderiyorum. Acaba benim doğal yollarla çocuk sahibi olmam mümkün değil mi?

Cevap:

Meninizde hiç sperm hücresi yoksa öncelikle bu tetkiki daha detaylı ve bu konuda uzman bir kuruluşta tekrar ettirmenizi öneririm. Tekrar hiç hücre bulunamazsa bunun nedenleri konusunda konunun uzmanı bir ürologa muayene ve testis biyopsisi düşünülebilir. Teslisinizin içinde hücre bulunursa mikroinjeksiyon ile tüp bebek şansınız olacaktır.

Tüp bebek denedim ama olmadı.
6 yıldır evliyim, bebeğim olmuyor. Daha önce kist ameliyatı oldum ve doktorum yumurtalıkların az çalıştığını ve yumurtaların yaşıma göre az olduğunu söyledi. Daha önce de bir tüp bebek denemem oldu ancak olumlu sonuç alamadım. Ne tavsiye edersiniz?

Cevap:

Öncelikle hormonlarınızın incelenmesi gerekiyor. Adetin 3′üncü günü yumurtalık ve hipofizden çıkan hormonlar değerlendirilirse yumurtalık rezervi hakkında fikir sahibi olunabilir (Bunun için başka testler de yapılabiliyor). Eğer her şey yolunda çıkarsa tecrübeli bir merkezde tekrar tüp bebek denemenizi tavsiye ediyorum.