Fazla kiloların varis üzerindeki etkisi nedir?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Aşırı kilolu insanlarda varis daha sık ve tedavileri daha güç. Vücut ağırlığının artması bacakların yükünü artırır ve kanın kalbe doğru hareketini güçleştirir. Dolaşım aksayınca, toplardamarlarda genişleme başlar. Bu nedenle ideal kiloya düşmek varisler içinde yararlı. Ayrıca yüksek topuklu ayakkabılar, çok dar giysiler, özellikle aşırı dar pantolonlar baldırlardaki kasların dolaşımını aksatabilir. Bu durum varisler için uygun zemin hazırlar. Kadınlık hormonları, özellikle doğum kontrol hapları ve menopoz tedavisi bazen varislere yol açabilir.

Kaplıca varisleri nasıl etkiliyor?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Varisler özellikle sıcak havalarda çok daha fazla sorun yaratır. Güneşlenmek, ultraviyole kürleri, sauna, kaplıca, yağ eritme masajları gibi sıcağın her türlüsü varis oluşumunu hızlandırır. Bu nedenle aşırı sıcaktan kaçınmak gerekir. Hastalara sıcak suyla banyo yapmamalarını öneriyorum. Sıcak havalarda uzun süre ayakta kalanlar eve gelince varisli bölgeyi soğuk suyla yıkarsa varislerin daha da kötüleşmesi engellenebilir.

Doğumdan sonra kaybolmayan varisler nasıl tedavi edilir?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Lazer tedavisi, ameliyatla damarların çıkarılması, enjeksiyonla damarların devre dışı bırakılması gibi yöntemlerden biri uygulanabilir. Gebelikte varis ameliyatı yapılmaz. Ancak bazı istisnalar var. Özellikle büyük varisler şiddetli darbelerle yırtılabilir. Çok ender görülen ve kan kaybına yol açabilen bu durumda uygun bir cerrahi yöntem gerekli olabilir. Hamilelerde varis oları bölgelere darbe gelmesinden kaçınılmalı. Hamilelerde varisler ağrı, şişlik gibi yakınmalara yol açıyorsa en uygun tedavi elastik varis çoraplarıdır. Varis çoraplarının piyasada çok çeşitli şekilleri var. Bunlar bacağa uygulanan basınç açısından farklı olabilir. Ayrıca diz altı, diz üstü, ve bele gelecek yükseklikte olabilir. Bu çorapları seçerken doktora danışmak lazım. Ayrıca bitkisel kaynaklı olan ve gebeliğin ilk üç ayından sonra kullanımında bir sakınca olmadığı düşünülen bazı ilaçlar mevcut. Bunlar varisleri olan hamile hastaların yakınmalarını azaltabilir. Bu ilaçlar doktor önerisine göre kullanılabilir.

Hamilelikte görülen varisler kalıcı mı?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Anne adaylarının yaklaşık yüzde 15′inde gebelik döneminde varis ortaya çıkar. Gebelikte varisler en sık bacaklarda oluşur. Ancak ileri durumlarda genital bölgenin dıştan görünen kısmında da oluşabilir. Anüste ortaya çıkan varisler ise hemoroid (basur) adını alır. Bunlar gebelerde sıkça görülür. Gebelik sayısı arttıkça varis ortaya çıkma olasılığı ve varislerin şiddeti de artar. Gebelikten sonra varisler genellikle birkaç haftada kaybolur. Ancak özellikle çok doğum yapanlarda ve ailevi eğilimi olanlarda varisler doğumdan sonra kaybolmayabilir.

Hamilelere de varis tedavisi yapılır mı?
Prof. Dr. Hasan Tüztin:
Hayır. Zaten gebelik döneminde oluşan varislerin büyük bir kısmı doğumdan sonra ortadan kalkar. Daha sonra kalan varisler için tedavi yapılabilir.

Varislerden korunma önerileriniz neler?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Varis gelişiminde en önemli faktör genetik eğilim. Eğer ailenizde bu hastalık varsa ve hareket gerektirmeyen bir işte çalışıyorsanız riskiniz yüksek. Ancak genetik yapıyı değiştirenleyiz, meslek değişikliği de kolay kolay yapılamaz. Bu nedenle kesin bir korumadan söz etmek mümkün değil. Ayrıca varis gelişimini engelleyecek bir ilaç da yok. Bazı araştırmalar, varis önleyici kremlerin bilimsel olarak yararının olmadığını gösteriyor. Dolayısıyla alınabilecek önlemler sınırlı. Kilo kontrolü, düzenli egzersiz, uzun süre sabit pozisyonda kalmama ve koruyucu varis çorabı kullanmak yarar sağlayabilir. Bir de her fırsatta bacağı yüksekte tutmak işe yarayabilir. Bu arada varisli hastaların topuklu ayakkabıları mümkün olduğunca az giymesi gerekiyor.

Soru:

Varislerden korunmak için neler yapmalıyız?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Varis riskinden korunmak için her fırsatta ve uygun ortamlarda bacaklar dinlendirilmeli. Günde 4-5 kez ve 10-15 dakika süreyle ayaklarınızın altına 2-3 yastık koyun ve kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde bacakları dinlendirin, iş yerinde uzun süre oturur durumda çalışma veya çok fazla ayakta kalmak varis için en önemli risk faktörü. Bu yüzden evinize döndüğünüzde bacaklarınızı havaya kaldırarak bir yere dayayın ve 15-20 dakika düz yatın. Düzenli egzersiz varis oluşumuna engeller. Yürüyüş, koşu, bisiklet, yüzme gibi bacak kaslarını çalıştıran ve toplardamar içi basıncı azaltan egzersizleri düzenli olarak yapmaya özen gösterin. Düzenli yürüme alışkanlığı edinirseniz varis oluşma riskini ve oluşan varislerin şiddetini önemli derecede azaltabilirsiniz. Mümkün olan her fırsatta asansör yerine merdivenleri kullanın.

Soru:

Uzun yolculuklarda neler yapabiliriz?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Uzun otobüs ve uçak yolculuklarında mümkün olduğunca bacaklarınızı kıvırmadan, uzatarak oturun. Mutlaka her 2-3 saatte bir mola verin ve yürüyün. Bu mümkün değilse oturduğunuz pozisyonda ayak egzersizleri yaparak baldır kaslarınızı çalıştırın. Bu kaslar bir pompa görevi yaparak kanın bacaklarda toplanmadan kalbe doğru hareketini sağlayacaktır. Bazen uzun uçak yolculuklarından sonra sağlıklı bireylerde bile ani ölümler ortaya çıkabilir. Çünkü hareketsizlik,- derin toplardamarlar içinde pıhtı oluşmasına ve bu pıhtının akciğere giderek damarları tıkamasına sebep olur. Ani solunum güçlüğü ve ölüme yol açabilecek bu sorunun önlenmesinde en pratik yöntem, oturur durumda yapılan egzersizler ve arada yapılan yürüyüşlerdir. Riskli hastalar uzun seyahatler sırasında varis çorabı kullanabilir.

Varis yara bakımı nasıl yapılmalı?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Sık aralıklarla ölü dokular temizlenmeli, yara mikrop öldürücü solüsyonlarla yıkanıp kapatılmalı. Ama temizleme işlemleri için bu konuda deneyimli bir merkeze gidilmesi gerekiyor. Yarası olan hastalarda varis çorabı şart. Varis çorabının pansuman üzerine giyilmesi sorun yaratırsa elastik bandaj kullanılabilir. ‘Unna bandajı’ dediğimiz bandajlar ucuz ve etkin bir tedavi sağlar. Ancak sert bir bandaj olduğu için hastanın konforu pek iyi değil.

Varisi olanların dikkat etmesi gerekenler neler?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Ayakta durmak toplardamar içindeki basıncı çok yükseltir. Bu nedenle tedavide dinlenme önemli. Bacakta yarası olmayan hastalarda varis çorapları toplardamar basıncını azaltabilir. Ancak yarası olanlarda varis çorabı tek başına yeterli değil. Yara varsa hastanın mümkün olduğunca sırtüstü yatıp bacaklarını kalpten yukarı kaldırması gerekiyor. Bunun için yatağa yatıp ayakların altına 2 yastık konulması çoğu zaman yeterli. Varise bağlı oluşan yaralarda enfeksiyon olasılığı da yüksek. Bu nedenle yaralardan değişik aralıklarla örnek alınmalı ve hastaya etkili antibiyotik verilmeli. Tedavinin ileri aşamalarında sık sık bu uygulamaya başvurularak yaraların steril olup olmadığı kontrol edilmeli.

Varis nedeniyle oluşan bacak yaraları tedavi edilebilir mi?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Toplardamar yetersizliğinin en ileri döneminde bacak yaraları ortaya çıkar. Ayak bileği içinde renk değişiklikleri olan hastaların dikkatli olması lazım. Çünkü bir süre sonra bu renk değişiklikleri yaraya dönüşür. Yaraların tedavisi son derece zor, pahalı ve uzundur. Ne kadar iyi tedavi ederseniz edin yaraların tekrarlama olasılığı yüksek. Ayaklarında yara olan hastalar mutlaka varis çorabı giymeli veya elastik bandaj tedavisi uygulamalı.

Ameliyattan başka hangi cerrahi teknikler kullanılıyor varislerde?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Derin toplardamar içindeki kapakları tamir edebiliyoruz ya da toplardamarları sentetik materyalle destekleyebiliyoruz. Kapak tamirleri lokal veya spinal anestezi altında yapılıyor. Doppler ultrason ile belirlenen derin toplardamar içerisindeki hasarlı kapaklar çok ince dikişlerle onarılıyor ve yetmezliğin derecesi düşürülüyor. Ayrıca içinde yetersiz kapak olan toplardamar dışarıdan sentetik materyalle desteklenebiliyor ve yine yetmezliğin derecesi azaltılıyor. Bir de, birleştirici toplardamarların bağlanması yöntemi var. Yüzeysel ve derin toplardamarlar arasında bulunan birleştirici damarların içindeki kapaklarda yetersizlik bulunabilir. Bu hastalarda genellikle ayak bileğinin iç tarafında kahverengi-siyah arasında bir renk değişikliği ve yara oluşumu görülür. Bu damarların klasik cerrahi yöntemle veya endoskopik olarak bağlanması altta yatan sorunu düzeltir ve yaranın kapanmasını sağlar. Burada renkli doppler ultrason ile önceden belirlenen ve kanı geriye kaçıran birleştirici toplardamarlar bağlanır. Hasta 1 gün hastanede kalır. 1 gün elastik bandaj uygulanır, hasta daha sonra devamlı varis çorabı kullanır.

Varisler ameliyatla tamamen çıkarılabiliyor mu?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Varis yumakları ameliyatla çıkartabilir. Ancak bunun için hastanın toplardamarında kapak yetersizliğinin olmaması lazım. Bu işlemde önce sorunlu alan üzerine 2-3 milimetre uzunluğunda kesiler yapılır. Daha sonra varisler bu kesilerden dışarı alınır. Çok minik olduğu için kesiler dikiş gerektirmeden iyileşir. Bu nedenle ameliyattan sonra herhangi bir iz kalmaz. Hatta yeni kullanılan malzemelerle pansumana bile ihtiyaç duymuyoruz. Girişim yan dal varislerin çokluğuna ve hastanın isteğine bağlı olarak genel anestezi veya lokal anestezi altında yapılabiliyor. Hasta genellikle aynı gün ayağa kalkıp evine gidebiliyor. Hastalara bu işlemden sonra 3-4 gün dinlenme öneriyoruz ancak yatak istirahatı gerekmiyor. Yine 1-2 hafta varis çorabı öneriyoruz. Tüm dünyada olduğu gibi bizim de en sık uyguladığımız cerrahi yöntem bu.

Varis tedavisi sonrasında morluk ve şişlik olur mu?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Evet ama bu şikayetler 2-3 haftada tamamen geçiyor. İlaca bağlı alerjik reaksiyon, ciltte renk koyulaşması, damar dışı enjeksiyonlara bağlı cilt hasarı gibi istenmeyen yan etkiler nadiren görülebilir.

Tedavi sonrasında morluk şişlik olur mu?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
İğneyle damar kapatma işlemi, vücutta yaklaşık 20 günlük hücresel seviyede bir aktiviteye neden oluyor. Bu nedenle ilk etapta birtakım morluklar olabiliyor. Bu durum hastalarm büyük kısmında birkaç hafta içinde düzeliyor. İğneden sonra bacaklara elastik bir bandaj sarıyoruz. Büyük çaplı damarlarda bandajların sıkı sarılmasının önemi daha fazla. Çünkü bandajlar bazen kayabiliyor ve ilaçtan sonra damar iyi baskılanmıyor. Zaman içinde de bir kan pıhtısı meydana geliyor. Bu da mavi-mor renk oluşmasına yol açabiliyor. Hastaları tedaviden 1 hafta sonra mutlaka kontrole çağırıyoruz. Kan pıhtıları biraz fazlaysa o damarı çok ince iğnelerle delip, pıhtıyı boşaltıyoruz. Böylece mor renk oluşmasını engelliyoruz. Çok düşük bir hasta grubunda bu tür sorunlar oluşabiliyor. Morlukların geçmesi bazen 1 ayı alabiliyor.

Varisde iğne tedavisi nedir?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Tıp dilinde buna skleroterapi diyoruz. Bu tedavide, varisli bölgeye çok ince iğnelerle kurutucu bir madde verilir. Bu madde toplardamarın iç cidarını bozarak damarın tıkanmasına yol açar. Kapanan damar da bir süre sonra vücut tarafından yok edilir, iğne tedavisinin orta ve büyük çaplı damarlarda başarı şansı çok düşük. Çapı 1-3 milimetre civarında olan varislerde kullanılabilir.

Bir de köpükle yapılan iğne var.
Köpükle yapılan iğnenin normal ilaçtan farkı ilacın içinde hava olması. Nasıl suyun içine hava karıştırdığınızda köpükler oluşursa, ilaçta da böyle köpükler oluyor. Köpükle yapılan iğne tedavisi son 10-15 yıl içinde İspanya’da popüler hale geldi. Son zamanlarda bazı Batı Avrupa ülkelerinde ve ülkemizde de uygulanıyor. Bu girişim muayenehane veya poliklinik koşullarında yapılıyor. Her seansta belli bir alana uygulanıyor ve belirli aralıklarla hasta çağırılarak tedavi tamamlanıyor. Hasta girişim sonrası yürüyerek evine gidebilir, araba kullanabilir. Hastaya girişim sonrası 3-5 gün arasında varis çorabı giyilmesi önerilir. Başarı oranı yüksek. Yan etkileri nadir olsa da görülebilir. Verilen ilacın damar dışına sızması renk değişikliğine yol açabilir. Alerjik reaksiyonu ise son derece az.

İğne tedavisi nedir?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Skleroterapi olarak da biliniyor. Orta ve büyük damarlarda başarı oranı, yüzeyel damarlara göre daha az. Genellikle kozmetik sorun yaratan, cildin üstünde gördüğümüz kılcal damar varislerinin tedavisinde kullanılır. İşlem, varislerin içine çok ince iğnelerle ilaç verilmesinden ibarettir. İlaçlar damarları kurutarak incecik hale getirir, vücut daha sonra bunları yok eder. Böylece bacaklardaki kırmızımsı, morumsu renk kaybolur, daha doğrusu solar.

Bir de köpükle yapılan iğne tedavisi var.
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Bu tedavide skleroterapide kullandığımız ilacı havayla karıştırıp köpürtüyoruz. Böylece ilaç daha güçlü, etkili oluyor. Geniş çaplı damarları daha rahat kapatıyor.

İğneyle varis tedavisi kaç seans sürüyor?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Skleroterapi ve köpükle iğne tedavisi muayenehane veya poliklinik koşullarında yapılıyor. Seans sayısı hastadan hastaya değişiyor. Bazı hastalarda 1 seans yeterliyken bazı hastalarda birkaç seans gerekebiliyor. Ama orta derecedeki varislerin tedavisi yaklaşık 3-6 seans sürüyor. Her seans 15-30 dakika alıyor. Tedavi 3-4 haftalık aralıklarla uygulanıyor. Seanslar arasında bacakların en az 2-3 gün boyunca bandajlanması gerekiyor. Hasta girişim sonrası yürüyerek evinde gidebilir, araba kullanabilir.

Yan etkileri var mı?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
İğne tedavisinde kullanılan ilaçlar bazen leke bırakabilir. Fakat bu lekeler zaman içinde solar. Uygun yapılmazsa, örneğin damar dışına ilaç kaçırılırsa orada doku ölümleri, yaralar oluşabilir. Ama bu yan etkileri artık görmüyoruz. Bu arada her ilacın olduğu gibi bu ilacın da alerjik etkileri olabilir.

Peki iğne tedavisinin başarı oranı nedir?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Bu yöntemle varisleri tamamen yok etmek mümkün değil. Fakat mevcut durum önemli oranda düzeliyor.

Devlet veya özel sağlık sigortaları harcamaları karşılıyor mu?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
İğne ve lazer tedavisi estetik amaçlı olarak değerlendirildiği için karşılanmıyor.

Varis mutlaka tedavi edilmeli mi?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Tedavi gerekliliği ve tipi hastaya göre değişir. Görüntü bozukluğu yaratan, ağrı ve şişliğe yol açan varisler tedavi edilmeli. Ciltte renk değişikliği ve yaraya sebep olan, ileri derecede ilerlemiş varislerde tedavi şart. Cilt üzerindeki varislerin yanı sıra, dışarıdan görünmeyen damar içindeki varislerin de tedavi edilmesi lazım. Aksi taktirde ağrı, bacakta şişme gibi şikayetler düzelmez. En önemlisi cilt üzerindeki varisler kısa süre sonra tekrar ortaya çıkar.

Kimlere varis çorabı öneriyorsunuz?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Yakınması az veya cerrahi riski yüksek olan hastalara çorap öneririz. Ayrıca varisten korunmak için de bu çoraplar kullanılabilir.

Soru:

Çorabın kullanımı konusunda hastalara önerileriniz var mı?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Varis çorabı pek çok kişi tarafından yanlış kullanılıyor. Uygun olmayan ve bilinçsizce varis çorabı kullanan hastalar tedaviden fayda görmüyor. Bu nedenle hastalar uygun varis çorabı için mutlaka damar cerrahlarına danışmalı. Çoraplar her gün, yaz-kış demeden, sabahtan akşama kadar sürekli kullanılmalı. Hasta yatağa yatıp bacağını 5-10 dakika yukarı kaldırdıktan sonra varis çorabını giymeli. Gece yatarken çorabı giymek gerekli değil.

Kaç tür varis çorabı var?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Hafif, orta, yüksek ve çok yüksek basınç uygulayan varis çorapları var. Korunma amacıyla hafif basınçlı çoraplar yeterli. Ancak varisleri ve şişliği olan hastalar daha yüksek basınç basınçlı çorapları giymeli. Varislerin yerleşimine göre diz altı, diz üstü veya külotlu varis çorapları öneriliyor. Hastalar en kolay diz altı varis çoraplarını kullanabiliyor.

Varis çorabı varisleri yok edebilir mi?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Hayır, varis çorabıyla varislerin ortadan kaldırılması mümkün değil. Ancak devamlı ve uygun çorap kullanımıyla varislerin daha kötüye gitmesi engellenebilir. Örneğin deri değişiklikleri ve yaralar önlenebilir. Ayaktaki şişlikler kaybolabilir.

Bandajlar varisin tedavisinde etkili mi?

Cevap:

Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Bandaj değil de, varis çorabını daha çok tercih ediyoruz. Çünkü bandajı ne kadar dikkatle sararsanız sarın, basınç bacağın tümünde eşit ve dengeli olarak ayarlanamaz. Ayrıca bandaj hareketle kısa zamanda kaydığı için hastanın konforu kötüdür. Varis çoraplarında ise ayak bileklerinden yukarıya doğru azalan dengeli bir basınç uygulanır.

Deri lazeri nedir?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Cilt üzerinde sadece kozmetik sorunlar oluşturan varisler lazerle tamamen geçirilebilir. Ancak hastaların herhangi bir merkezde bu işlemi yaptırmadan önce bir damar cerrahına görünmeleri şart. Ayrıca deri lazeri öncesinde mutlaka damar ultrasonu yapılmalı. Çünkü hastaların önemli bir kısmında dışarıdan görünen varislerin altında bunları besleyen daha kalın ana damarlar var. Bu durumda derinin üstüne istediğiniz kadar lazer yaptırın, tedavi bir işe yaramaz. Çünkü alttaki ana damar, sorunun tekrarlamasına neden olur. Bu sebeple önce dışarıdan görünmeyen damar tedavi edilmeli, sonra da deri üzerindeki varislere lazer uygulanmalı.

Soru:

Deri lazeri nasıl yapılıyor?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Kalem gibi bir cihaz aracılığıyla lazer ışığı deri üzerine tutuluyor. İşlemden bir süre sonra lazer yapılan bölgede kabuklaşmalar oluyor. Kabukların dökülmesiyle sağlıklı deri ortaya çıkıyor. Deri lazeri, örümcek ağı gibi gözüken kılcal damarların tedavisinde kullanılıyor. Geniş çaplı damarlar cilt dışından lazerle tedavi edilemiyor.

Soru:

İşlem ne kadar sürüyor?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Varisin yaygınlık alanına göre değişiyor. İşlem 15-30 dakika arasında sürüyor. Tek seans her zaman yeterli olmayabilir. Hastanın zaman ve sabıra ihtiyacı var. Çünkü bazen birkaç seans gerekli olabilir.

Soru:

Lazer tedavisi ciltte yanıklara yol açabilir mi?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagll:
Deri üzerine uygun miktarda lazer yapılırsa herhangi bir yanık riski yok. Ama bazen geçici bir kızarıklık olabilir.

Soru:

Lazer tedavisini devlet karşılıyor mu?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Aslında bu yöntemin en önemli dezavantajı maliyet. Deri lazerini özel sigortalar da devlet de karşılamıyor. Ancak damar içine yapılan lazeri bazı sigortalar karşılıyor.

Varis neden olur?

Cevap:

Prof, Dr. Kürşat Bozkurt:
Aslında varisin nedeni tam olarak bilinmiyor. Ailesel yatkınlık, hormonal değişiklikler, hamilelik, aşırı şişmanlık, hormon tedavisi ve ayakta uzun süre durmayı gerektiren meslekler varislerin ortaya çıkışını kolaylaştırıyor. Daha nadir nedenleri de var. Örneğin toplardamarlardaki kapakçıkların doğuştan hiç olmaması varislere yol açabilir.

Cevap:

Varislere neler yol açar?
Prof. Dr. Kürşat Bozkurt:
Uzun süre ayakta veya oturarak çalışmak. Özellikle bacakları çaprazlaştırarak oturmak karı akımını yavaşlatır ve varis oluşumunu kolaylaştınr. Spor yapmamak, çok seyahat etmek, ailede varis, gebelik, aşırı kilo, karaciğer hastalıkları, derin toplardamar tıkanıkları varis oluşumunda rol oynayabilir. Ayrıca sıcağa aşın maruz kalmak da önemli neden. Mesela sıcak suyla banyo, güneşlenme, sıcak kumda uzun süre yatma varislere sebep olabilir.

Lazer tedavisi hangi tür varislere uygulanabilir?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Lazer, varis tedavisinde son 10 yıldır kullanılıyor. Bu yöntem hem cilt üzerindeki varislere hem de dışarıdan görünmeyen damar içindeki varislere uygulanabiliyor. Damar içine uygulanan lazer aslında ciddi bir ameliyat.

Soru:

Lazer, damar içine nasıl uygulanıyor?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Damarın konumu ve hastanın tercihine bağlı olarak ya lokal anestezi ya da genel anestezi altında yapılıyor. Yöntemi kısaca şöyle anlatabiliriz: Önce diz hizasından varisli damar içine ince bir tel (katater) yardımıyla girilir. Daha sonra ultrason kılavuzluğunda bu tel kasığa doğru ilerletilir. Ardından lazer enerjisi verilir ve tel yavaş yavaş geri çekilir. Bu sırada varisli toplardamar lazer sayesinde tıkanır ya da kurur. Açık cerrahideki gibi toplardamar sökülüp atılmaz. Damar kendi yatağında yani yerinde bırakılmak suretiyle kurutulup yok edilir. Sorunlu toplardamarın kapanması, kanın kasıktan aşağıya doğru geri kaçmasını engeller. Böylece varisten kaynaklanan rahatsızlıklar ortadan kalkar.

Soru:

Açık cerrahiye göre avantajları neler?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Hastaya çok az travma oluşturur. Klasik cerrahiden en önemli farklarını şöyle sıralayabiliriz:

• Kesi olmaması,
• Toplardamarın yerinde bırakılarak kapatılması,
• Kesi olmadığı için kozmetik sonucun daha da mükemmel oluşu,
• Hastanın hastaneye yatmasına gerek olmaması,
• Daha erken işe dönüş.

Soru:

Peki lazer işlemi ne kadar sürüyor?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Her hastada farklı. Süre 30 dakika-1.5 saat arasında değişiyor. Hastalar girişimden sonra birkaç saat içinde hastaneden taburcu olabiliyor. Ertesi gün işe dönüş mümkün.

Soru:

Lazerle tedavide başarı oranı nedir?

Cevap:

Doç. Dr. Sadettin Karacagil:
Son zamanlarda yayınlanan çalışmalarda 5 yıllık sonuçlarının açık cerrahi kadar iyi olduğu gösterildi. Lazerle tedavi başarı oranı yüzde 95-98.

Lazer yöntemi ne zaman uygulanıyor?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Lazer hem cilt üzerindeki hem de damar içindeki varislere uygulanabiliyor. Önce cilt üzerindeki uygulamadan bahsedelim… Cildin üzerinde kötü görüntü oluşturan varisler bazen çok ince olabilir. İşte bu damarlara iğneyle girmek mümkün olmadığı için lazer devreye girer. Lazer ışınları varisleri damarları tıkar, vücut daha sonra kuruyan damarları yok eder. Bazen iğne tedavisi lazerle kombine olarak kullanılabiliyor. Bu arada büyük damarlar cilt dışından lazerle tedavi edilmez.

Lazer tedavisi ciltte yanıklara yol açabilir mi?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Uygun yapılmadığı taktirde ciltte yanık, renk değişiklikleri ortaya çıkabilir.

Lazer yaptırmak için en uygun mevsim nedir?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Yazın yapılmamalı çünkü güneş ışığı ciltte kalıcı renk değişikliklerine yol açabilir.

Lazer ya da iğne tedavisinden sonra varisler tekrarlayabilir mi?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Varisler yediveren gül gibidir. Kilo almak, destek çorap giymemek, hormon tedavisi görmek yeni kılcal varislerin oluşmasına yol açabilir. Zaten genetik yatkınlık varsa örneğin annede yaygın kılcal damarlar varsa varislerin tekrarlaması kaçınılmazdır. Tekrarladığı zaman mutlaka tedavi edilmeli. Ertelenirse daha geniş varis ağlarına yol açabilir, tedaviyi zorlaştırabilir.

Kılcal varisler ileride büyür mü?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
Evet, zamanla genişleyip büyük damarlara dönüşebilir.

Devlet veya özel sağlık sigortaları harcamaları karşılıyor mu?
Prof. Dr. Hasan Tüzün:
İğne ve lazer tedavisi estetik amaçlı olarak değerlendirildiği için karşılanmıyor.