Uykusuzluk nasıl tedavi ediliyor?

Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroglu: Öncelikle altta yatan nedenin ne olduğunu anlamaya çalışıyoruz. Eğer uyku apnesi veya huzursuz bacak sendromu varsa buna yönelik tedavi uyguluyoruz. Ama işin içinde günlük stres, gerginlikle başa çıkamama durumu varsa psikiyatriden destek istiyoruz. Bazen uykusuzluğa sadece yatak odası koşulları neden olabilir. Bu noktada hastaya bazı önerilerde bulunuyoruz. Havalandırılmış bir odada uyuyun, yatağınızda kitap okumayın gibi. Sık yapılan hatalardan biri de, uykuları gelmemesine rağmen hastaların kendilerini uyumak için zorlamaları. Bu durumda yapılacak şey şu: Odayı karartmak ve gözleri açık tutmak. Göreceksiniz gözler bir süre sonra kendiliğinden kapanacak. Uykusuzluk çeken hastaların bir kısmında da ışık tedavisi kullanıyoruz.

Işık tedavisinden kimler yararlanıyor?

Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroglu: Özellikle kış aylarında uykusuzluk problemi yaşayanlara öneriyoruz. Özel bir mavi ışık kaynağından hasta, gün içinde ışık alıyor. Böylece mutluluk hormonlarından melatonin hormonu salgılanıyor. Bu da kişiyi uykuya hazırlıyor. Kullanımı oldukça basit. Hasta masasında kitap okurken veya çalışırken bu ışığı kullanabilir.

Peki ilaçlar ne zaman devreye giriyor?

Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroglu: Uyku ilaçları çok önemli bir konu. Çünkü uzun süreli kullanıldıklarında bağımlılık yapıcı etkileri var. Bugüne kadar “Ben uykusuzluk çekiyorum” deyip çantasından uyku ilacı çıkmayan hasta görmedim. Öyle ki, sadece ilacı keserek sağlıklı bir uykuya kavuşan hastalarımız var. Altta yatan başka bir neden bulamamışsak uyku ilacına kısa süreli başvurabiliyoruz. Ama bazen öyle hastalar geliyor ki, uyku ilacını uzun süre kullanmak zorunda kalabiliyoruz. Eğer uykusuzluğun kaynağında depresyon varsa bu kez de antidepresanlardan yararlanıyoruz.

Uykusuzluğun bitkilerle tedavisi mümkün mü?

Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroglu: Özellikle batıda kediotu ekstresinden yapılan bir ilaç çok kullanılıyor. Uykusuzluğun kökeninde herhangi bir neden bulamamışsak biz de başlangıç tedavisi olarak bazı hastalara önerebiliyoruz. Özellikle geçici uykusuzluklarda fayda sağlıyor. Örneğin uzun uçak seyahatlerinden sonra saat farkı nedeniyle ortaya çıkan ya da sınav, iş görüşmesi gibi stresli bir dönem sonrasında yaşanan uykusuzlukta yarar sağlıyor. Bitkisel ilaçların uyku ilaçlarına göre avantajı şu: Gündüz dikkat dağınıklığı yapmıyorlar. Ancak tamamen yan etkisi olmadığını söyleyemeyiz. Çünkü bazen karın ağrısı ve elde hafif titremeye sebep olabilir.

Rezene çayının uyku getirici etkisi var mı?

Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu: Evet, gevşetici etkisi nedeniyle kişiyi uykuya hazırlayabilir. Bir de passiflora diye bilinen şurubun içindeki ottan yapılan bir çay var. Marketlerde ‘teskin edici çay’ diye satılıyor. Bu da rahatlatıcı bir etki sağlayabilir. Ama bitki çaylarının azı karar çoğu zarar. Çok tüketildiğinde sürekli uyku haline yol açabilir. Akşamları bir fincan içilmesi yeterli. Tabii bitki çaylarından uzun süreli uykusuzluk sorunu yaşayanlar değil arada sırada uykusuzluk çekenler fayda sağlayabilir.

Öğleden sonra yapılan şekerlemeler gece uykusunu olumsuz etkiler mi?

Doç. Dr. Çağlar Çuhadaroğlu: Saat 13.00-15.00 arasında yapılan şekerleme gün içindeki performansı artırır. Ama süre 15-20 dakikayı aşmamalı. Aksi taktirde gece uykusu bozulur. Eğer gündüzleri daha uzun bir şekerleme yapmadan kendinizi dinlenmiş hissetmiyorsanız ve buna rağmen geceleri uzun süre uyuma ihtiyacı duyuyorsanız, sizin uyku hastalıkları açısından incelenmeniz gerekiyor. Çünkü uykuda solunum sorunları, uykuda bacak hareketleri, uyku kalitesini bozarak gündüz uyuklamaya yol açabilir.

Bunu okuyanlar şunları da okudu: